Blog

Η πρόσφατη πρόσκληση του ΕΟΠΥΥ προς τα διαγνωστικά εργαστήρια για δήλωση συμμετοχής στη διαδικασία διαπραγμάτευσης σχετικά με την παροχή προβλεπτικών βιοδεικτών δημιούργησε εύλογες προσδοκίες ότι η αποζημίωση σημαντικών ογκολογικών εξετάσεων πλησιάζει. Για πρώτη φορά, μια σειρά από εξετάσεις που συνδέονται με τη σύγχρονη ογκολογία ακριβείας φαίνεται να περνά από το στάδιο της τιμολόγησης στη φάση της πρακτικής εφαρμογής.

Ωστόσο, στην περίπτωση του HRD testing για τις γυναίκες με καρκίνο ωοθηκών, η εικόνα παραμένει πολύ πιο σύνθετη. Η κινητοποίηση του ΕΟΠΥΥ είναι θετική, αλλά δεν αρκεί. Αν δεν διορθωθεί άμεσα το σχετικό ΦΕΚ, υπάρχει σοβαρός κίνδυνος η αποζημίωση της εξέτασης να μείνει ουσιαστικά ανεφάρμοστη.

Το πρόβλημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό, είναι κανονιστικό, καθώς ακόμη και αν η διαπραγμάτευση με τα εργαστήρια προχωρήσει, η πρόσβαση των ασθενών μπορεί να μπλοκαριστεί από την ίδια τη διατύπωση του θεσμικού πλαισίου.

Η θετική κίνηση του ΕΟΠΥΥ και το κενό που παραμένει

Η πρόσκληση του ΕΟΠΥΥ προς τα ενδιαφερόμενα διαγνωστικά εργαστήρια αποτελεί ένα απαραίτητο βήμα για την ενεργοποίηση της αποζημίωσης των προβλεπτικών βιοδεικτών. Δείχνει ότι το σύστημα υγείας αναγνωρίζει πλέον την ανάγκη να ενταχθούν οι εξετάσεις αυτές σε ένα οργανωμένο αποζημιωτικό πλαίσιο.

Οι προβλεπτικοί βιοδείκτες δεν αποτελούν δευτερεύουσες εργαστηριακές εξετάσεις. Σε πολλές ογκολογικές ενδείξεις καθορίζουν τη θεραπευτική στρατηγική, επιτρέπουν την επιλογή της κατάλληλης αγωγής και στηρίζουν την εξατομίκευση της φροντίδας.

Στον καρκίνο ωοθηκών, το HRD testing έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς συνδέεται με κρίσιμες αποφάσεις για τη θεραπευτική πορεία γυναικών με προχωρημένη νόσο. Γι’ αυτό η αποζημίωσή του δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως τυπική διοικητική εκκρεμότητα. Αφορά την πραγματική πρόσβαση των ασθενών στη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα.

Το κρίσιμο λάθος στη διατύπωση του ΦΕΚ

Παρά την τιμολόγηση συγκεκριμένων προβλεπτικών βιοδεικτών μέσω του ΦΕΚ Β’ 5627/20.10.2025, έχει εντοπιστεί μια κρίσιμη λεκτική αστοχία στη διατύπωση που αφορά το HRD testing.

Το ΦΕΚ αναφέρεται σε ασθενείς «χωρίς ανταπόκριση» σε θεραπεία με πλατίνα και μπεβασιζουμάμπη. Όμως η επιστημονικά ορθή ένδειξη αφορά ασθενείς «με πλήρη ή μερική ανταπόκριση».

Η διαφορά αυτή είναι ουσιώδης καθώς αλλάζει τον πληθυσμό των ασθενών για τον οποίο προορίζεται η εξέταση και δημιουργεί απόκλιση από την εγκεκριμένη ένδειξη και τη σύγχρονη θεραπευτική πρακτική.

Στην πράξη, το HRD testing αφορά γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο ωοθηκών που έχουν ανταποκριθεί πλήρως ή μερικώς στη θεραπεία και για τις οποίες το αποτέλεσμα της εξέτασης μπορεί να επηρεάσει την επόμενη θεραπευτική απόφαση. Αν η κανονιστική διατύπωση παραμείνει λανθασμένη, η αποζημίωση κινδυνεύει να αφορά έναν πληθυσμό που δεν ταυτίζεται με την πραγματική κλινική ανάγκη.

Γιατί η αστοχία μπορεί να μπλοκάρει την αποζημίωση

Η λανθασμένη διατύπωση μπορεί να δημιουργήσει αντικειμενικό εμπόδιο στην εφαρμογή της αποζημίωσης. Ο ΕΟΠΥΥ, τα εργαστήρια και οι γιατροί χρειάζονται ένα σαφές και επιστημονικά ορθό πλαίσιο για να γνωρίζουν ποιοι ασθενείς δικαιούνται την εξέταση και υπό ποιες προϋποθέσεις.

Αν το ΦΕΚ δεν διορθωθεί, το σύστημα μπορεί να βρεθεί μπροστά σε μια θεσμική αντίφαση. Από τη μία πλευρά θα υπάρχει τιμολογημένη εξέταση και διαδικασία διαπραγμάτευσης, από την άλλη όμως η κανονιστική περιγραφή δεν θα αντιστοιχεί στην εγκεκριμένη χρήση του HRD testing.

Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθυστερήσεις, απορρίψεις, διαφορετικές ερμηνείες από φορείς και εργαστήρια ή ακόμη και σε πρακτική αδυναμία ενεργοποίησης της αποζημίωσης. Με απλά λόγια, η εξέταση μπορεί να φαίνεται ότι προχωρά, αλλά οι ασθενείς να εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση.

Η δεύτερη εκκρεμότητα: BRCA1/2 και GIS

Πέρα από τη λεκτική αστοχία, υπάρχει και ένα δεύτερο κρίσιμο ζήτημα. Στο ΦΕΚ δεν αποσαφηνίζεται επαρκώς αν η αποζημίωση θα καλύπτει και τα δύο υποχρεωτικά σκέλη που απαρτίζουν το HRD testing.

Το HRD testing δεν είναι μία μονοδιάστατη εξέταση. Περιλαμβάνει τον έλεγχο BRCA1/2 και τον προσδιορισμό του Genomic Instability Score, γνωστού ως GIS. Τα δύο αυτά στοιχεία είναι απαραίτητα για την ολοκληρωμένη αξιολόγηση του HRD status.

Αν δεν διευκρινιστεί ότι καλύπτεται πλήρως η εξέταση στο σύνολό της, υπάρχει κίνδυνος να δημιουργηθεί ένα ελλιπές αποζημιωτικό πλαίσιο. Σε αυτή την περίπτωση, μέρος του κόστους μπορεί να μετακυλιστεί στις ασθενείς, ακυρώνοντας στην πράξη τον στόχο της ισότιμης πρόσβασης.

Για μια εξέταση με υψηλό κόστος, η ασάφεια αυτή δεν είναι αμελητέα. Μπορεί να καθορίσει ποια ασθενής θα κάνει την εξέταση και ποια θα την αποφύγει επειδή δεν μπορεί να την πληρώσει.

Το προηγούμενο των BRCA βιοδεικτών δείχνει τον κίνδυνο

Η εμπειρία των BRCA βιοδεικτών αποτελεί σαφή προειδοποίηση. Παρότι είχαν τιμολογηθεί ήδη από το 2018, χρειάστηκαν τέσσερα χρόνια μέχρι να ενεργοποιηθεί η αποζημίωσή τους.

Το προηγούμενο αυτό δείχνει ότι η τιμολόγηση δεν ισοδυναμεί με πρόσβαση. Ένα ΦΕΚ μπορεί να αποτελεί απαραίτητη βάση, αλλά δεν αρκεί αν δεν ακολουθήσει σαφής, λειτουργική και πλήρως εφαρμόσιμη αποζημιωτική διαδικασία.

Στο HRD testing, ο κίνδυνος επανάληψης της ίδιας καθυστέρησης είναι υπαρκτός. Αν η διόρθωση δεν γίνει άμεσα, οι ασθενείς μπορεί να βρεθούν ξανά σε μια παρατεταμένη αναμονή, παρά το γεγονός ότι η εξέταση έχει αναγνωριστεί, τιμολογηθεί και ενταχθεί στη διαδικασία διαπραγμάτευσης.

Γιατί το HRD testing δεν είναι απλή διαγνωστική εξέταση

Το HRD testing αποτελεί βασικό εργαλείο στην ογκολογία ακριβείας. Δεν παρέχει απλώς μια πληροφορία για τον όγκο. Συμβάλλει στη λήψη θεραπευτικών αποφάσεων και βοηθά τους ογκολόγους να επιλέξουν την κατάλληλη στρατηγική για γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο ωοθηκών.

Η αξία του βρίσκεται ακριβώς στο ότι συνδέει τη μοριακή εικόνα της νόσου με την κλινική πράξη. Σε έναν καρκίνο όπου οι θεραπευτικές αποφάσεις έχουν μεγάλο βάρος για την πρόγνωση και την ποιότητα ζωής, η πρόσβαση στον σωστό βιοδείκτη δεν αποτελεί πολυτέλεια. Αποτελεί μέρος της θεραπευτικής διαδικασίας.

Γι’ αυτό το HRD testing πρέπει να αποζημιώνεται με τρόπο καθαρό, πλήρη και χωρίς ερμηνευτικά κενά. Η καθυστέρηση δεν πλήττει απλώς ένα διαγνωστικό εργαστήριο ή μια διοικητική διαδικασία. Πλήττει την ασθενή που χρειάζεται έγκαιρα το αποτέλεσμα για να προχωρήσει σε τεκμηριωμένη θεραπευτική απόφαση.

Το οικονομικό βάρος στις ασθενείς

Το HRD testing είναι η ακριβότερη εξέταση μεταξύ εκείνων που περιλαμβάνονται στο σχετικό ΦΕΚ. Αυτό καθιστά ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για άμεση και καθαρή αποζημίωση.

Όσο η κάλυψη παραμένει αβέβαιη, το κόστος μεταφέρεται στις γυναίκες με προχωρημένο καρκίνο ωοθηκών και στις οικογένειές τους. Σε μια ήδη δύσκολη περίοδο, οι ασθενείς καλούνται να αντιμετωπίσουν όχι μόνο τη νόσο και τις θεραπευτικές αποφάσεις, αλλά και το οικονομικό βάρος μιας εξέτασης που θα έπρεπε να έχει ενταχθεί ομαλά στη δημόσια φροντίδα.

Η ανισότητα γίνεται ακόμη πιο εμφανής όταν οι αντίστοιχες θεραπευτικές επιλογές έχουν αποζημιωθεί εδώ και χρόνια, ενώ η εξέταση που συμβάλλει στην ορθή επιλογή τους παραμένει εκτός πλήρους και λειτουργικής κάλυψης.

Έτσι δημιουργείται ένα παράδοξο: το σύστημα μπορεί να καλύπτει τη θεραπεία, αλλά να μη διασφαλίζει εγκαίρως την εξέταση που βοηθά στην επιλογή της.

Η ανάγκη άμεσης θεσμικής διόρθωσης

Η λύση είναι σαφής. Το ΦΕΚ πρέπει να διορθωθεί άμεσα, ώστε η διατύπωση να ευθυγραμμιστεί με την επιστημονικά ορθή ένδειξη και τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.

Η αναφορά σε ασθενείς «χωρίς ανταπόκριση» πρέπει να αντικατασταθεί από τη σωστή διατύπωση που αφορά ασθενείς «με πλήρη ή μερική ανταπόκριση». Παράλληλα, πρέπει να αποσαφηνιστεί ότι η αποζημίωση καλύπτει το HRD testing ως ολοκληρωμένη εξέταση, δηλαδή τόσο τον έλεγχο BRCA1/2 όσο και τον προσδιορισμό GIS.

Μόνο έτσι μπορεί η διαδικασία του ΕΟΠΥΥ να αποκτήσει πραγματικό αντίκρισμα για τις ασθενείς. Διαφορετικά, υπάρχει κίνδυνος η διαπραγμάτευση να προχωρήσει πάνω σε ασταθές θεσμικό έδαφος.

Ογκολογία ακριβείας χωρίς πρόσβαση δεν γίνεται

Το ζήτημα του HRD testing δεν αφορά μόνο μία εξέταση ή μία τεχνική διόρθωση. Αφορά τον τρόπο με τον οποίο η Ελλάδα ενσωματώνει την ογκολογία ακριβείας στο δημόσιο σύστημα υγείας.

Η σύγχρονη ογκολογία δεν μπορεί να βασίζεται μόνο στη διαθεσιμότητα φαρμάκων. Χρειάζεται και ισότιμη πρόσβαση στους βιοδείκτες που καθοδηγούν τη χρήση τους. Χωρίς αποζημίωση των απαραίτητων εξετάσεων, η εξατομικευμένη θεραπεία μένει ημιτελής.

Πηγή: healthpharma.gr