Blog

• Κύριε Σιούλα, ποια είναι σήμερα τα σημαντικότερα κλινικά προβλήματα που εξακολουθούν να επηρεάζουν την επιβίωση στη Γυναικολογική Ογκολογία, παρά τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών;

Παρά τη σημαντική πρόοδο της σύγχρονης ογκολογίας, η καθυστερημένη διάγνωση εξακολουθεί να αποτελεί τον κυριότερο περιοριστικό παράγοντα της επιβίωσης, ιδιαίτερα σε όγκους όπως ο καρκίνος των ωοθηκών. Ακόμα, όμως, και μετά τη διάγνωση, η πρόσβαση σε εξειδικευμένα κέντρα με εμπειρία στη σύνθετη ογκολογική χειρουργική παραμένει ζητούμενο. Παράγοντες που έχουν να κάνουν με την επικρατούσα κουλτούρα των γυναικών της χώρας μας να αναζητούν φροντίδα στο Μαιευτήρα που γέννησε τα παιδιά τους, ανεξαρτήτως αν είναι ο πιο ειδικός για την αντιμετώπιση του καρκίνου, και τη χρόνια αδυναμία του ελληνικού κράτους να συμβαδίσει με τα διεθνή πρότυπα αναγνωρίζοντας την εξειδίκευση της Γυναικολογική Ογκολογίας ενοχοποιούνται για αυτό. Η πρόκληση σήμερα δεν είναι να θεραπεύουμε καλύτερα μεμονωμένα περιστατικά, αλλά να διαγιγνώσκουμε πιο έγκαιρα και να οργανώνουμε ορθότερα τη μετέπειτα φροντίδα.

• Στον καρκίνο των ωοθηκών, ποια δεδομένα θεωρείτε πλέον καθοριστικά για τη στρατηγική πρώτης γραμμής: μοριακό προφίλ, στάδιο ή χειρουργικό αποτέλεσμα;

Στη σύγχρονη κλινική πράξη, τα στοιχεία αυτά δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά συμπληρωματικά. Αν και μεμονωμένα δεδομένα δείχνουν πως το μοριακό προφίλ του όγκου ίσως στο μέλλον επηρεάζει συνολικά τη χάραξη της θεραπευτικής στρατηγικής, επί του παρόντος η απόφαση για πρωτογενή κυτταρομείωση ή νεοεπικουρική χημειοθεραπεία καθορίζεται από το στάδιο και την εξαιρεσιμότητα της νόσου, καθώς και τη συνολική κατάσταση της υγείας της ασθενούς. Φυσικά, η θεραπεία συντήρησης, όταν ολοκληρωθεί η πρώτη γραμμή θεραπείας, επηρεάζεται πρωτίστως από τη μοριακή ταυτότητα της νόσου.

• Πόσο κρίσιμος παραμένει ο ρόλος της πρωτογενούς κυτταρομειωτικής χειρουργικής στην εποχή των στοχευμένων θεραπειών;

Η πρωτογενής κυτταρομειωτική χειρουργική, με αποκλειστικό στόχο την πλήρη εξαίρεση της νόσου με αποδεκτή νοσηρότητα, εξακολουθεί να αποτελεί θεμέλιο λίθο της θεραπείας στον προχωρημένο καρκίνο των ωοθηκών. Οι στοχευμένες θεραπείες δεν υποκαθιστούν τη χειρουργική, αλλά ενισχύουν το συνολικό θεραπευτικό αποτέλεσμα. Η σωστή επιλογή ασθενών και η εμπειρία της χειρουργικής ομάδας παραμένουν καθοριστικές. Στη Γυναικολογική Ογκολογία, η τεχνολογία συμπληρώνει – δεν αντικαθιστά – τη χειρουργική αριστεία.

• Η ψηφιοποίηση της διαχείρισης και της επικοινωνίας των ασθενών που υποβάλλονται σε Γυναικολογική Χειρουργική επέμβαση τι αλλάζει στην εμπειρία των ασθενών στο πεδίο της Γυναικολογικής Ογκολογίας;

Η ψηφιοποίηση μετασχηματίζει ουσιαστικά τη μετεγχειρητική φροντίδα μετά το εξιτήριο, μειώνοντας την αβεβαιότητα που πολλές φορές συνοδεύει μια χειρουργική επέμβαση. Ενισχύει την ενημέρωση, τη συμμόρφωση και την έγκαιρη αναγνώριση συμπτωμάτων, ενώ επιτρέπει την πιο δομημένη και μετρήσιμη επικοινωνία μεταξύ ασθενούς και ιατρικής ομάδας. Από την άλλη πλευρά, περιορίζει τις μη αναγκαίες επισκέψεις των μετεγχειρητικών ασθενών στις δομές υγείας, συμβάλλοντας στη θετική τους εμπειρία και την αξιοποίηση του ιατρονοσηλευτικού προσωπικού στην επίλυση των πραγματικών αναγκών. Συμπερασματικά, ο αποσπασματικός χαρακτήρας των ως τώρα μοντέλων μετεγχειρητικής παρακολούθησης των ασθενών όταν γυρίζουν σπίτι αλλάζει με στόχο τη διαρκή υποστήριξη τους.

• Ποια η καινοτομία που εισάγει η πλατφόρμα της Buddy Healthcare και τι αλλάζει στην ελληνική χειρουργική πρακτική;

Η πλατφόρμα εισάγει ένα δομημένο, ψηφιακό μοντέλο περιεγχειρητικής παρακολούθησης, βασισμένο σε πρωτόκολλα και δεδομένα πραγματικού χρόνου. Επιτρέπει τυποποίηση διαδικασιών, ενίσχυση της ασφάλειας και αντικειμενική αξιολόγηση της εμπειρίας των ασθενών. Στην ελληνική πραγματικότητα, συμβάλλει ουσιαστικά στη γεφύρωση κενών στην επικοινωνία και την παρακολούθηση, διασφαλίζοντας τη μετάβαση από την άτυπη διαχείριση στη συστηματική, μετρήσιμη φροντίδα.Είμαστε ιδιαίτερα χαρούμενοι που αποτελούμε το πρώτο Κέντρο Γυναικολογικής και εν γένει Χειρουργικής στην Ελλάδα που παρέχει αυτή την καινοτομία στις ασθενείς του.

• Σήμερα, πόσο αναγκαία θεωρείτε τη συγκέντρωση των σύνθετων γυναικολογικών ογκολογικών επεμβάσεων σε εξειδικευμένα κέντρα;

Η διεθνής βιβλιογραφία επανειλημμένα έχει δείξει πως η αντιμετώπιση των ασθενών σε κέντρα αριστείας οδηγεί σε καλύτερα ογκολογικά αποτελέσματα. Σε αυτά τα πλαίσια, είναι αδιαμφισβήτητο πως οι σύνθετες ογκολογικές επεμβάσεις απαιτούν εξειδικευμένες ομάδες, εμπειρία και υποδομές που να αξιοποιούν όλες τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας. Η αναγνώριση από το ελληνικό κράτος εξειδικευμένων κέντρων Γυναικολογικής Ογκολογίας στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα δεν αποτελεί απλώς οργανωτική επιλογή, αλλά στρατηγική ποιότητας.

• Πιστεύετε ότι η μοριακή ταξινόμηση θα πρέπει να εφαρμόζεται καθολικά ή μόνο σε επιλεγμένες κατηγορίες ασθενών;

Η μοριακή ταξινόμηση αποτελεί πλέον σημαντικό εργαλείο της σύγχρονης ογκολογίας και ενισχύει σημαντικά την ακρίβεια των θεραπευτικών χειρισμών. Η ευρύτερη εφαρμογή της είναι αναπόφευκτη εξέλιξη. Είναι χαρακτηριστικό πως οι νεότερες κατευθυντήριες οδηγίες της Ευρωπαϊκής Εταιρίας Γυναικολογικής Ογκολογίας (ESGO) για τον καρκίνο του ενδομητρίου θέτουν το μοριακό προφίλ του όγκου όχι μόνο στο επίκεντρο των αποφάσεων για τη διαχείριση των ασθενών, αλλά και κριτήριο ποιότητας των νοσηλευτικών ιδρυμάτων στα οποία αντιμετωπίζονται ασθενείς με τη συγκεκριμένη νόσο.

• Ποια είναι τα νεότερα δεδομένα για τον ρόλο της ανοσοθεραπείας στη Γυναικολογική Ογκολογία και σε ποιες ενδείξεις αναμένεται ουσιαστική διεύρυνση;

Η ανοσοθεραπεία αποκτά σταδιακά πιο σαφείς ενδείξεις σε επιλεγμένες κατηγορίες γυναικολογικών όγκων, όπως στον καρκίνο του ενδομητρίου και του τραχήλου. Η αποτελεσματικότητά της συνδέεται στενά με βιολογικούς δείκτες και τα μοριακά χαρακτηριστικά του όγκου. Αν κάτι περιμένω με ξεχωριστό ενδιαφέρον τα επόμενα χρόνια είναι κατά πόσον η ανοσοθεραπεία θα αντικαταστήσει πλήρως το χειρουργείο στο 20-25% των ασθενών με καρκίνο του ενδομητρίου, όπως και ο ρόλος της σε υποκατηγορίες ασθενών μικρότερης ηλικίας που επιθυμούν να αποφύγουν την υστερεκτομή για να διατηρήσουν το αναπαραγωγικό τους δυναμικό.

• Στο πεδίο της χειρουργικής, ποια είναι σήμερα τα σαφή πλεονεκτήματα της ελάχιστα επεμβατικής και της ρομποτικής προσέγγισης και πού υπάρχουν ακόμη όρια;

Η ελάχιστα επεμβατική και, κυρίως πλέον, η ρομποτική χειρουργική προσφέρουν ταχύτερη ανάρρωση, μειωμένη νοσηρότητα και καλύτερη ποιότητα ζωής. Όταν εφαρμόζονται με σε ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια, δεν συνεπάγονται συμβιβασμούς στην ογκολογική ασφάλεια. Στα επόμενα χρόνια, με την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στη ρομποτική χειρουργική και τη γενίκευση της τελευταίας, θα έχουμε πετύχει την πρώτη μεγάλη νίκη στην προσπάθεια αντικειμενικοποίησης της χειρουργικής φροντίδας. Παράγοντες όπως τα «χέρια», η κόπωση και η ψυχοσυναισθηματική κατάσταση του Χειρουργού τη στιγμή της επέμβασης θα έχουν πλέον περιορισμένη σημασία.

• Υπάρχουν συγκεκριμένοι τύποι όγκων ή στάδια όπου η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική θα πρέπει να αποφεύγεται;

Ναι, κυρίως όταν υπάρχει κίνδυνος υπονόμευσης των ογκολογικών αποτελεσμάτων ή σε προχωρημένα στάδια της νόσου που απαιτούνται ριζικότερες επεμβάσεις. Ο προχωρημένος καρκίνος των ωοθηκών, καθώς και πολλές περιπτώσεις καρκίνου του τραχήλου, είναι ανάμεσα στις περιπτώσεις που η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική θα πρέπει επί του παρόντος να αποφεύγεται.

• Ποια είναι σήμερα τα βασικά προβλήματα στη μακροχρόνια παρακολούθηση των ασθενών μετά το τέλος της θεραπείας;

Τα προβλήματα που χαρακτηρίζουν τη μακροχρόνια παρακολούθηση των ασθενών σήμερα ταξινομούνται σε 3 κατηγορίες: τη μη συμμόρφωση αρκετών ασθενών με τις οδηγίες για περιοδικούς επανελέγχους με αποτέλεσμα να καθυστερεί η διάγνωση επί υποτροπής, η ιατρική υπερσυνταγογράφηση εξετάσεων -κυρίως απεικονιστικών- σε ήπιες κακοήθειες με εξαιρετικά ποσοστά ίασης και η μικρότερη έμφαση σε θέματα ποιότητας ζωής. Τα συστήματα υγείας θα πρέπει να ενσωματώσουν τις παραπάνω προκλήσεις, στοχεύοντας στην μακροπρόθεσμη, ολιστική φροντίδα των ασθενών, με παράλληλο εξορθολογισμό των δαπανών υγείας.

• Στην καθημερινή σας εμπειρία, πώς μπορεί να επιτευχθεί ισορροπία μεταξύ θεραπευτικής έντασης και λειτουργικής διατήρησης;

Η εξισορρόπηση φαινομενικά αντιφατικών προτεραιοτήτων απαιτεί εξατομικευμένες στρατηγικές, οι οποίες θα συνδυάζουν τα επιστημονικά δεδομένα με την κλινική κρίση. Σε αυτή την κατεύθυνση, οι μοριακοί δείκτες, η ανοσοθεραπεία και γενικότερα οι στοχευμένες θεραπείες αναμένεται να αλλάξουν το τοπίο. Πολλά υποσχόμενες είναι, από την άλλη πλευρά, και οι χειρουργικές εξελίξεις. Η τεχνική του λεμφαδένα-φρουρού, η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική με κύριο εκπρόσωπο τη ρομποτική χειρουργική, οι τεχνικές διατήρησης της γονιμότητας και, ως προς τον καρκίνο του τραχήλου, η διαφαινόμενη απλοποίηση της χειρουργική αντιμετώπισης αποτελούν χαρακτηριστικά παραδείγματα.

• Κύριε Σιούλα, ποιος είναι ο ρόλος των ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης συμπτωμάτων (PROs) στη βελτίωση της κλινικής φροντίδας;

Τα PROs προσφέρουν αντικειμενική καταγραφή της εμπειρίας και των συμπτωμάτων των ασθενών. Έτσι, ενισχύουν τις κλινικές αποφάσεις και δίνουν τη δυνατότητα για έγκαιρη παρέμβαση εκεί που απαιτείται. Αντίστοιχα σημαντική είναι και η συμβολή τους στην ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών υγείας. Με την ανάλυση συγκεκριμένων δεικτών μπορούμε να βγάλουμε κρίσιμα συμπεράσματα για τη λειτουργικότητά τους και να εκπονήσουμε δράσεις που στοχεύουν στον εκσυγχρονισμό των δομών προς όφελος των ασθενών και, εν γένει, της κοινωνίας.

• Αν κοιτάξουμε την επόμενη δεκαετία, ποια εξέλιξη θεωρείτε ότι θα αλλάξει περισσότερο το τοπίο της Γυναικολογικής Ογκολογίας: νέα φάρμακα, μοριακή ιατρική ή αναδιοργάνωση της κλινικής φροντίδας;

Η μεγαλύτερη μεταβολή στο τοπίο της Γυναικολογικής Ογκολογίας προϋποθέτει την παράλληλη ανάπτυξη και των τριών παραμέτρων που αναφέρατε. Η περαιτέρω αποκρυπτογράφηση των υποκυτταρικών μηχανισμών της νόσου σίγουρα θα δώσει το υπόβαθρο για την ανάπτυξη καινοτόμων φαρμάκων. Η επιτυχής ενσωμάτωσή τους σε θεραπευτικές στρατηγικές όμως θα απαιτεί εξειδικευμένα κέντρα με επιστήμονες υψηλής κατάρτισης, ικανούς να προσαρμόσουν τις ιατρικές εξελίξεις στις εξατομικευμένες ανάγκες κάθε ασθενούς. Αυτό πρέπει να είναι και το ισχυρότερο μήνυμα της σημερινής συνέντευξης. Η νίκη έναντι του γυναικολογικού καρκίνου θα έρθει με τη σύνθεση της επιστήμης, της τεχνολογίας και της οργανωτικής αριστείας!

Πηγή: healthpharma.gr