Blog
Blog
ΣΦΕΕ: «Χαμένη ευκαιρία» το clawback για τις κλινικές μελέτες

Σοβαρές ενστάσεις για την αποτελεσματικότητα του επενδυτικού clawback ως κινήτρου προσέλκυσης κλινικών μελετών στην Ελλάδα διατυπώνει ο ΣΦΕΕ, με επιστολή του προς τέσσερις υπουργούς. Ο Σύνδεσμος υποστηρίζει ότι, ενώ το εργαλείο έχει αποδώσει στις παραγωγικές επενδύσεις, η αξιοποίησή του για την κλινική έρευνα έχει υποχωρήσει δραματικά, από 50 εκατ. ευρώ το 2021 σε μόλις 2,5 εκατ. ευρώ το 2025.
Σοβαρές ενστάσεις για την αποτελεσματικότητα του επενδυτικού clawback ως κινήτρου προσέλκυσης κλινικών μελετών στην Ελλάδα διατυπώνει ο ΣΦΕΕ, με επιστολή του προς τέσσερις υπουργούς
Ολύμπιος Παπαδημητρίου,
Την ανάγκη για νέα, συνεκτική και μακροπρόθεσμη στρατηγική προσέλκυσης κλινικών μελετών στην Ελλάδα θέτει ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ), με επιστολή του προς τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, τον υπουργό Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο και τον υπουργό Επικρατείας Άκη Σκέρτσο.
Αφορμή αποτελεί η πρόσφατη Κοινή Υπουργική Απόφαση για το επενδυτικό clawback, με τον ΣΦΕΕ να υποστηρίζει ότι το συγκεκριμένο εργαλείο έχει αποδειχθεί αποτελεσματικό στην προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων, όχι όμως στον ίδιο βαθμό στην κλινική έρευνα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Σύνδεσμος, το 2021 απορροφήθηκαν 50 εκατ. ευρώ για κλινικές μελέτες από συνολικό διαθέσιμο ποσό 100 εκατ. ευρώ, το 2023 μόλις 5,5 εκατ. ευρώ από 125 εκατ. ευρώ, ενώ το 2025 το αντίστοιχο ποσό περιορίστηκε στα 2,5 εκατ. ευρώ από σύνολο 100 εκατ. ευρώ. Ο ΣΦΕΕ θεωρεί ότι η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τη διαρκώς μειούμενη αποτελεσματικότητα του μέτρου ως κινήτρου για την προσέλκυση κλινικών μελετών.
Από 50 εκατ. ευρώ το 2021 σε 2,5 εκατ. ευρώ το 2025
Ο ΣΦΕΕ υποστηρίζει ότι έχει επανειλημμένα καταθέσει προτάσεις προς τα υπουργεία Υγείας, Ανάπτυξης και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς και προς το Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει, όπως αναφέρει, ουσιαστική μεταβολή του πλαισίου.
Στην επιστολή τονίζεται ότι οι κλινικές μελέτες δεν αποτελούν μόνο επένδυση για τη φαρμακευτική αγορά αλλά, κατά τον ΣΦΕΕ, έχουν άμεσο όφελος για τους ίδιους τους ασθενείς και το σύστημα υγείας.
Οι ασθενείς που συμμετέχουν σε μία κλινική μελέτη μπορούν, σύμφωνα με τον Σύνδεσμο, να αποκτήσουν πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες αρκετά χρόνια πριν από την ευρεία κυκλοφορία τους και παράλληλα να παρακολουθούνται συστηματικά από εξειδικευμένες ομάδες επαγγελματιών υγείας.
Παράλληλα, ο ΣΦΕΕ σημειώνει ότι οι θεραπείες που χορηγούνται στο πλαίσιο κλινικών μελετών παρέχονται από τις φαρμακευτικές εταιρείες στους συμμετέχοντες χωρίς χρέωση για την υπό μελέτη
αγωγή, γεγονός που, όπως υποστηρίζει, μπορεί να μειώνει και μέρος της δαπάνης για το ΕΣΥ.
Επιπλέον, χαρακτηρίζει τις κλινικές μελέτες ως άμεση εισροή επενδυτικών πόρων από το εξωτερικό, οι οποίοι κατευθύνονται σε δημόσια νοσοκομεία, ερευνητές-ιατρούς και προσωπικό που συμμετέχει στη διεξαγωγή τους.
ΣΦΕΕ: Η Ελλάδα προσελκύει περίπου 100 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο ΣΦΕΕ και στη σύγκριση της Ελλάδας με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, στην Ευρώπη διατίθενται περίπου 53 δισ. ευρώ ετησίως για Έρευνα και Ανάπτυξη φαρμάκων, ενώ η Ελλάδα προσελκύει περίπου 100 εκατ. ευρώ τον χρόνο.
Ο Σύνδεσμος υπολογίζει ότι, με βάση το πληθυσμιακό μερίδιο της χώρας στην Ευρώπη, το οποίο τοποθετεί στο 2,3%, η Ελλάδα θα μπορούσε θεωρητικά να προσελκύει επενδύσεις ύψους περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως.
Στην ίδια επιστολή αναφέρεται ότι το Βέλγιο προσελκύει περίπου 6 δισ. ευρώ ετησίως, η Γαλλία 5,4 δισ. ευρώ και η Ουγγαρία 305 εκατ. ευρώ. Τα ποσά αυτά παρατίθενται από τον ΣΦΕΕ ως ενδεικτικά του ανταγωνισμού μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών για την προσέλκυση φαρμακευτικής έρευνας.
Η σύγκριση, πάντως, βασίζεται στην επιχειρηματολογία του Συνδέσμου και δεν σημαίνει ότι η κατανομή των επενδύσεων R&D πραγματοποιείται αναλογικά μόνο με βάση τον πληθυσμό. Παράγοντες όπως το ρυθμιστικό πλαίσιο, οι χρόνοι εγκρίσεων, οι ερευνητικές υποδομές, η διαθεσιμότητα ασθενών και ερευνητικών κέντρων και η δυνατότητα ταχείας έναρξης μελετών επηρεάζουν επίσης τις επενδυτικές αποφάσεις.
Ο ΣΦΕΕ συνδέει το ζήτημα και με το ευρύτερο περιβάλλον χρηματοδότησης του φαρμάκου στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι οι υψηλές υποχρεωτικές επιστροφές και το επίπεδο των αρχικών τιμών λειτουργούν αποτρεπτικά για τη φαρμακευτική καινοτομία. Στην επιστολή αναφέρει ότι μόνο ένα στα πέντε νέα φάρμακα φτάνει στη χώρα μέσω ευρείας πρόσβασης, στοιχείο που αποτελεί θέση του Συνδέσμου.
Έκκληση για νέα στρατηγική στην κλινική έρευνα
Ο ΣΦΕΕ ζητά ουσιαστική ενίσχυση των κινήτρων για τη διεξαγωγή περισσότερων κλινικών μελετών στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας ότι μία πιο ανταγωνιστική πολιτική θα μπορούσε να έχει πολλαπλό όφελος.
Από τη μία πλευρά, θα μπορούσε να αυξήσει τις επενδύσεις που κατευθύνονται σε νοσοκομεία, ερευνητές και επιστημονικό προσωπικό. Από την άλλη, κατά τον Σύνδεσμο, θα μπορούσε να διευκολύνει την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες και να ενισχύσει συνολικά την παρουσία της χώρας στη διεθνή φαρμακευτική έρευνα.
Η επιστολή καταλήγει με αίτημα για μια «συνεκτική και μακροπρόθεσμη στρατηγική» που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα της Ελλάδας στην προσέλκυση φαρμακευτικής καινοτομίας, με τον ΣΦΕΕ να υπογραμμίζει ότι το όφελος θα πρέπει να αφορά πρωτίστως τους ασθενείς και την επιστημονική κοινότητα.
Την επιστολή υπογράφουν ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο αναπληρωτής πρόεδρος Κωνσταντίνος Παναγούλιας και ο γενικός διευθυντής Μιχάλης Χειμώνας.
