Blog

Από την έως τώρα εμπειρία της, η πρόεδρος και CEO του ΟΦΕΤ Ιουλία Τσέτη, μία γυναίκα η οποία βρίσκεται σε ηγετική θέση στο χώρο της φαρμακοβιομηχανίας, κρατά την αξία της διαρκούς μάθησης. Της «χάρισε» ανθεκτικότητα, στρατηγική και μεγαλύτερη ευελιξία, ενισχύοντας την πίστη που έχει μέσα της από παιδί: ότι ακόμη και το πιο δύσκολο πρόβλημα, μπορεί να επιλυθεί.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί, αναλύει τη στρατηγική της κατεύθυνση που είναι ξεκάθαρη και εστιάζει πλέον στην οικονομία της μακροζωίας μέσω των φαρμακευτικών σκευασμάτων που αναπτύσσονται στην εταιρεία της. Αναφορικά με την αυτονομία σε κρίσιμα φαρμακευτικά σκευάσματα, τονίζει πως η Ελλάδα κατέχει ισχυρή θέση αφού περίπου το 12% της φαρμακευτικής παραγωγής στην Ευρώπη πραγματοποιείται στη χώρα μας.

Ανήκετε σε μια οικογένεια που μετρά 3 γενιές φαρμακοποιών. Ποιες μνήμες ανασύρετε από αυτό το επάγγελμα;

Μεγαλώνοντας σε ένα περιβάλλον τριών γενεών φαρμακοποιών, η επαφή με τον κλάδο της υγείας ήταν συστατικό στοιχείο της ίδιας μου της ταυτότητας από πολύ νωρίς. Η καθημερινή παρατήρηση του τρόπου με τον οποίο η επιστημονική γνώση μετουσιώνεται σε πρακτική φροντίδα για τον ασθενή, διαμόρφωσε τόσο την κοσμοθεωρία μου όσο και τον επαγγελματικό μου προσανατολισμό. Αυτό που με σημάδεψε βαθύτερα δεν ήταν μόνο η επιστημονική διάσταση του επαγγέλματος, αλλά ο κοινωνικός του ρόλος: το φαρμακείο ως πρώτο σημείο επαφής του ασθενούς με το σύστημα υγείας, όπου η έγκυρη συμβουλή και η τεκμηριωμένη καθοδήγηση αποτελούν μια αξιόπιστη θεραπευτική παρέμβαση. Αυτές οι εμπειρίες κατέστησαν σαφές από πολύ νωρίς ότι το πεδίο της υγείας δεν συνιστά απλώς επαγγελματική επιλογή, αλλά αποστολή.

Αξίζει να σπουδάσει σήμερα κανείς Φαρμακευτική;

Φυσικά και αξίζει. Το μέλλον της δημόσιας υγείας και της μακροζωίας εκπορεύεται από τα πεδία της Φαρμακευτικής και των Βιοεπιστημών, τομείς ανθρωποκεντρικοί και ασθενοκεντρικοί. Η Φαρμακευτική συνδυάζει έρευνα, καινοτομία και τεχνητή νοημοσύνη, παραμένοντας άμεσα συνδεδεμένη με τις ανάγκες υγείας του σύγχρονου ανθρώπου. Ο φαρμακοποιός είναι ένας υψηλά καταρτισμένος επιστήμονας και βασικός πυλώνας της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Εμπνέει εμπιστοσύνη σε ασθενείς κάθε ηλικίας, αποτελώντας για πολλούς –και ιδιαίτερα για τους ηλικιωμένους– έναν αξιόπιστο σύμβουλο υγείας. Οι βιοεπιστήμες αποτελούν πεδίο που θα μας φέρει πιο κοντά με τις σύγχρονες επιστημονικές εξελίξεις της γενετικής ιατρικής, των επιγενετικών παρεμβάσεων, αλλά και των καινοτόμων θεραπειών που θα δώσουν λύσεις σε σοβαρές και χρόνιες παθήσεις. Η αύξηση του προσδόκιμου ζωής αναδεικνύει την οικονομία της μακροζωίας που θα επιφέρει σημαντικές αλλαγές σε πολλούς τομείς. Επιστήμονες όπως γηρίατροι, γενετιστές, μοριακοί βιολόγοι και φυσικοθεραπευτές θα βρίσκονται σε στενή διασύνδεση με τη φαρμακευτική βιομηχανία και τα ερευνητικά ιδρύματα. Η γήρανση του πληθυσμού δημιουργεί προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες, με τη Φαρμακευτική να διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στη μετατροπή της γνώσης σε καινοτόμες θεραπείες που βελτιώνουν την ποιότητα ζωής. Όπως εύστοχα επισήμανε πρόσφατα το γαλλικό Forbes, η μακροζωία αποτελεί πλέον «le nouveau luxe», τη νέα πολυτέλεια.

Τα τελευταία χρόνια ο ΟΦΕΤ έχει παρουσιάσει μια «έκρηξη» καινοτόμων προϊόντων προφανώς αντιλαμβανόμενος την τάση της κοινωνίας προς την αυτοφροντίδα. Τα προσεχή χρόνια προς τα πού θα στραφείτε; Σε ποια ερευνητικά μονοπάτια;

Εδώ και πολλά χρόνια, ο Όμιλός μας έχει αναπτύξει ένα ιδιαίτερα ενεργό και δυναμικό R&D, που δεν λειτουργεί αποσπασματικά, αλλά εδράζεται στην εταιρική κουλτούρα που θεμελίωσε ο πατέρας μας Κλέων Τσέτης – ανήσυχος φαρμακοποιός και ερευνητής.

Αφουγκραζόμαστε τις σύγχρονες ανάγκες, με άμεσα αντανακλαστικά και επιστημονική ευελιξία, με αποστολή να προσφέρουμε καινοτόμες, τεκμηριωμένες λύσεις. Η στρατηγική μας κατεύθυνση είναι ξεκάθαρη: όλη η ερευνητική δραστηριότητα εστιάζει πλέον στην οικονομία της μακροζωίας, με επίκεντρο τα QALYs (Quality-Adjusted Life Years) και κυρίως τη βελτίωση της ποιότητας ζωής. Στο πλαίσιο αυτό, τα ερευνητικά μας μονοπάτια εστιάζουν σε πρόληψη και αυτοφροντίδα με επιστημονική τεκμηρίωση, στη διαχείριση χρόνιων καταστάσεων με καινοτόμες φαρμακοτεχνικές μορφές, λύσεις που ενισχύουν την υγιή και ενεργό γήρανση.

Ποια είναι τα σοβαρά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φαρμακοβιομηχανίες σήμερα;

Οι υποχρεωτικές επιστροφές του clawback & rebate αλλά και η υπερφορολόγηση μάς προβληματίζουν έντονα, καθώς δεν επηρεάζουν μόνο τη βιωσιμότητα και τα αναπτυξιακά προγράμματα των βιομηχανιών του κλάδου, αλλά και την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Σύμφωνα με μελέτη της Deloitte, η Ελλάδα καταγράφει τα μεγαλύτερα επίπεδα επιστροφών στην Ευρώπη! Το 2023 η φαρμακευτική δαπάνη ανήλθε σε 7,3 δισ. ευρώ με τις επιστροφές να έχουν ξεπεράσει το 50%. Ευτυχώς η ηγεσία του υπ. Υγείας θέσπισε το επενδυτικό clawback, το οποίο θα πρέπει να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο, καθώς ισορροπεί μεγάλο κομμάτι από τις απώλειες των υποχρεωτικών επιστροφών.

Ένα άλλο ζήτημα που πρέπει να μας προβληματίσει αφορά το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας στην Ευρώπη, η οποία τα τελευταία 20 έτη έχει απωλέσει το 25% του παγκόσμιου μεριδίου επενδύσεων σε έρευνα και ανάπτυξη σε σχέση με άλλες περιοχές. Και γνωρίζουμε καλά πώς η έρευνα αποτελεί το βασικό κύτταρο των επιστημών υγείας.

Είναι επιτακτική ανάγκη να καλλιεργηθεί στη χώρα μας μία βιομηχανική συνείδηση, ώστε οι νέοι άνθρωποι και η οικονομία να ξεφύγουν από το «άρμα» των υπηρεσιών. Οι υπηρεσίες δεν οικοδομούν μία στιβαρή και ανθεκτική οικονομία. Αντίθετα, η ενίσχυση του πρωτογενούς και του αγροτικού τομέα και η ενδυνάμωση του παραγωγικού ιστού μπορούν να αναγεννήσουν το ισχνό βιομηχανικό μας πεδίο για μια ανταγωνιστική οικονομία και για τη δημιουργία συνθηκών που θα διασφαλίζουν την άμεση πρόσβαση σε σύγχρονες θεραπείες.

Τις έχει επηρεάσει ή θα τις επηρεάσει άμεσα η παγκόσμια αστάθεια;

Οι κρίσεις αποτελούν τη νέα κανονικότητα και είναι πολυεπίπεδες, αναγκάζοντάς μας να ξεπεράσουμε τα όριά μας. Η αστάθεια και η αβεβαιότητα δεν πρέπει να μας επηρεάζουν. Ο κλάδος της φαρμακοβιομηχανίας οφείλει να προχωρά, να ερευνά, να καινοτομεί, να επενδύει, να δημιουργεί συνθήκες ασφάλειας στη δημόσια υγεία, στην εφοδιαστική αλυσίδα και στους ασθενείς. Οφείλουμε να ανταποκρινόμαστε σε αυτές συντονισμένα, με στρατηγική, συνέπεια και συνέχεια. Όλοι μαζί, βιομηχανία, πανεπιστήμια, εργαζόμενοι και κοινωνία. Έτσι θα γίνουμε ανθεκτικοί και θα διδασκόμαστε από τις εκάστοτε κρίσεις.

Μπορούμε ως χώρα να γίνουμε ουσιαστικά αυτόνομοι σε κρίσιμα φαρμακευτικά σκευάσματα; Υπάρχει κάποιο ρεαλιστικό σχέδιο;

Η συζήτηση για την αυτονομία σε κρίσιμα φαρμακευτικά σκευάσματα είναι επίκαιρη, με την Ελλάδα να κατέχει ισχυρότερη θέση από ό,τι συχνά αναγνωρίζεται. Σήμερα, περίπου το 12% της φαρμακευτικής παραγωγής στην Ευρώπη πραγματοποιείται στη χώρα μας, με το αποτύπωμα αυτό να ενισχύεται περαιτέρω μέσω σημαντικών επενδύσεων των εγχωρίων μονάδων του κλάδου. Η Ελλάδα διαθέτει εξωστρεφές φαρμακευτικό οικοσύστημα, με καθετοποιημένες μονάδες παραγωγής, έντονη εξαγωγική δραστηριότητα και υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό. Παρουσιάζει ισχυρές επιδόσεις στη βασική έρευνα, με πανεπιστήμια υψηλού ranking διεθνώς που πρέπει να διασυνδεθούν ακόμη πιο αποτελεσματικά με τη βιομηχανία.

Ιδιαίτερα στο πεδίο των κρίσιμων φαρμάκων, όπως τα γενόσημα, η χώρα διαθέτει αποδεδειγμένες δυνατότητες. Η πανδημία ανέδειξε τις αδυναμίες των διεθνών εφοδιαστικών αλυσίδων και την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παραγωγικής επάρκειας και αυτονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα μπορεί να διαδραματίσει κρίσιμο ρόλο ως κόμβος παραγωγής, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης παραγωγής σε επιλεγμένες κρίσιμες δραστικές φαρμακευτικές ουσίες (APIs) που σήμερα παράγονται κυρίως σε τρίτες χώρες. Προϋπόθεση ωστόσο αποτελεί η ύπαρξη επενδυτικών κινήτρων, σταθερού και προβλέψιμου ρυθμιστικού πλαισίου, ενδυνάμωση των κλινικών μελετών καθώς και ενίσχυση στρατηγικών συνεργασιών μεταξύ βιομηχανίας και ερευνητικών φορέων.

Ως γυναίκα επιχειρηματίας, ποια εμπόδια συναντήσατε και πώς χειριστήκατε τα διαφόρων ειδών στερεότυπα;

Στην πορεία μου συνάντησα εμπόδια που δεν σχετίζονταν με τις ικανότητες, αλλά με στερεότυπα και βαθιά ριζωμένες αντιλήψεις για τον ρόλο της γυναίκας. Συχνά δεν εκφράζονται ανοιχτά· εκδηλώνονται μέσα από σιωπηλή αμφισβήτηση. Η συμβουλή μου προς τις νέες γυναίκες είναι να τολμούν καθημερινά και να πολεμούν τις προκαταλήψεις. Να επενδύουν στη γνώση, καλλιεργώντας ένα ηγετικό πρότυπο που βασίζεται στην αξία. Η αμφισβήτηση μπορεί να μετασχηματιστεί σε κίνητρο, αρκεί να μη μας οδηγεί σε αμυντική στάση.

Το πιο ουσιαστικό είναι να δημιουργούμε περιβάλλοντα ουσιαστικής συμπερίληψης, όπου η διαφορετικότητα αξιοποιείται συνειδητά. Και πάνω απ’ όλα, να ενισχύσουμε τη γυναικεία αλληλεγγύη, να στηρίζουμε ουσιαστικά η μία την άλλη. Κάτι για το οποίο αξίζει επίσης να εργαστούμε όλοι μας είναι η δημιουργία υποδομών και δομών φροντίδας ηλικιωμένων, ώστε η γυναίκα να μπορεί να εργάζεται και να δημιουργεί απερίσπαστη, καθώς συχνά οι πολλαπλοί της κοινωνικοί ρόλοι φρενάρουν την εξέλιξή της.

Από την έως τώρα επιτυχημένη διαδρομή σας, τι είναι αυτό που κρατάτε ως εμπειρία ζωής;

Την αξία της διαρκούς μάθησης… Η ενασχόλησή μου με τις βιοεπιστήμες, την έρευνα αλλά και η καθημερινή επαφή με τους ανθρώπους είναι πολύτιμη και αναντικατάστατη. Ιδιαίτερα διδακτική επίσης ήταν η σύνδεσή μου με τους μαθητές των ΕΠΑΛ, το διάστημα που λειτούργησα ως μέντορας, στο πλαίσιο του θεσμού Inspirational Mentor. Παράλληλα, οι προκλήσεις και τα «όχι» που συνάντησα στην επαγγελματική μου πορεία, λειτούργησαν διαμορφωτικά, ενισχύοντας τη συνειδητότητα και την επιμονή μου. Εμπειρίες ζωής αποτελούν και οι διαδοχικές κρίσεις που βιώνουμε. Με θωράκισαν με ανθεκτικότητα, στρατηγική και μεγαλύτερη ευελιξία, ενισχύοντας μια πίστη που έχω μέσα μου από παιδί: ότι ακόμη και το πιο δύσκολο πρόβλημα μπορεί να επιλυθεί.

Η επιτομή της επιχειρηματικότητας είναι μεταξύ άλλων και η προσφορά, η επένδυση σε δράσεις που «θωρακίζουν» την κοινωνία. Το Ίδρυμα Κλέων Τσέτης θα συνεχίσει το κοινωνικό του έργο;

Η ενίσχυση της νέας γενιάς και της επιστήμης αποτελεί ουσιαστική επένδυση στο μέλλον της χώρας μας. Με αυτή τη βαθιά πεποίθηση, ιδρύσαμε τον Νοέμβριο του 2017 μαζί με την αδελφή μου Ειρήνη, το Ίδρυμα Κλέων Τσέτης, τιμώντας τη μνήμη του πατέρα μας. Μέχρι σήμερα έχουμε στηρίξει περισσότερους από 50 νέους επιστήμονες μέσω υποτροφιών για το ερευνητικό τους έργο. Παρ’ όλα αυτά, αισθάνομαι ότι βρισκόμαστε ακόμη στην αφετηρία μιας διαδρομής με πολύ ευρύτερο ορίζοντα. Το έργο του Ιδρύματος είναι μια συνειδητή, στρατηγική επιλογή, με στόχο να συμβάλουμε ουσιαστικά στο brain gain και στη σταδιακή ανάδειξη της Ελλάδας σε έναν ζωντανό πυρήνα έρευνας, καινοτομίας και αριστείας.

Πηγή: farmakeutikoskosmos.gr