Blog

Η γρίπη συνήθως υποχωρεί μέσα σε λίγες ημέρες, όμως για ορισμένους ασθενείς η ιστορία δεν τελειώνει με τον πυρετό και τον βήχα. Νεότερα δεδομένα δείχνουν ότι μετά από σοβαρή λοίμωξη μπορεί να παραμείνουν επί μήνες αναπνευστικά, καρδιαγγειακά, νευρολογικά και μεταβολικά προβλήματα, ένα φαινόμενο που οι ερευνητές αποκαλούν πλέον «long flu».

Η έννοια του «long flu» έχει αρχίσει να απασχολεί όλο και περισσότερο τους επιστήμονες, καθώς γίνεται σαφές ότι η γρίπη δεν είναι πάντα μια βραχεία λοίμωξη που τελειώνει μόλις υποχωρήσει ο πυρετός.

Όπως συνέβη με τη long Covid, έτσι και η εποχική γρίπη φαίνεται ότι σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να αφήσει μια παρατεταμένη ουρά συμπτωμάτων και επιπλοκών.

Μεγάλη μελέτη της Washington University School of Medicine και του VA St. Louis Health Care System έδειξε ότι ασθενείς που χρειάστηκαν νοσηλεία για γρίπη εξακολουθούσαν να εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο προβλημάτων υγείας έως και 18 μήνες αργότερα.

Τι είναι το «long flu»

Ο όρος δεν αποτελεί ακόμη επίσημη, πλήρως τυποποιημένη διάγνωση. Χρησιμοποιείται για να περιγράψει επίμονα ή νέα προβλήματα υγείας που εμφανίζονται μετά την οξεία φάση της γρίπης και μπορεί να διαρκούν εβδομάδες ή μήνες. Οι ασθενείς μπορεί να παρουσιάζουν:

• επίμονο βήχα,
• δύσπνοια,
• κόπωση,
• ταχυκαρδία,
• πόνο στο στήθος,
• χαμηλό κορεσμό οξυγόνου,
• διαταραχές ύπνου,
• προβλήματα μνήμης ή συγκέντρωσης.

Η εικόνα διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο.

Η μεγάλη μελέτη των 18 μηνών

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από το αμερικανικό Department of Veterans Affairs.

Συμπεριέλαβαν:

• 10.985 ανθρώπους που είχαν νοσηλευτεί για εποχική γρίπη
• και 81.280 ανθρώπους που είχαν νοσηλευτεί για Covid-19.

Οι ασθενείς παρακολουθήθηκαν έως και 18 μήνες μετά τη λοίμωξη.

Οι ερευνητές εξέτασαν 94 διαφορετικές εκβάσεις υγείας, θανάτους, επανεισαγωγές στο νοσοκομείο και εισαγωγές σε μονάδα εντατικής θεραπείας.

Ο κίνδυνος δεν τελείωνε μετά τον πρώτο μήνα

Ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα ήταν ότι μεγάλο μέρος του συνολικού φορτίου της νόσου εμφανιζόταν μετά τις πρώτες 30 ημέρες.

Αυτό σημαίνει ότι η οξεία φάση της λοίμωξης δεν αποτυπώνει όλη την επίπτωση που μπορεί να έχει η γρίπη στην υγεία.

Ο Ziyad Al-Aly, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, έχει τονίσει ότι τόσο η Covid-19 όσο και η γρίπη μπορούν να δημιουργήσουν μακροχρόνια προβλήματα, ακόμη και αφού ο ασθενής έχει φύγει από το νοσοκομείο.

Οι πνεύμονες βρίσκονται στο επίκεντρο

Σε αντίθεση με τη long Covid, όπου οι μακροχρόνιες επιπτώσεις απλώνονται πολύ ευρύτερα σε πολλά οργανικά συστήματα, η long flu φάνηκε να επιβαρύνει ιδιαίτερα το αναπνευστικό.

Η γρίπη συνδέθηκε μακροπρόθεσμα με αυξημένο κίνδυνο για:

• επίμονο βήχα,
• δύσπνοια,
• χαμηλά επίπεδα οξυγόνου,
• και άλλες πνευμονικές επιπλοκές.

Στην άμεση σύγκριση, η γρίπη εμφάνισε μεγαλύτερο μακροχρόνιο βάρος σε ορισμένες πνευμονικές εκβάσεις από την Covid-19.

Καρδιά και κυκλοφορικό

Η γρίπη δεν επηρεάζει αποκλειστικά το αναπνευστικό. Μετά τη λοίμωξη έχουν παρατηρηθεί αυξημένοι κίνδυνοι για καρδιαγγειακά προβλήματα, συμπεριλαμβανομένων ταχυκαρδίας και θωρακικού πόνου.

Η οξεία φλεγμονώδης απόκριση που προκαλεί ένας ιός μπορεί να επιβαρύνει το καρδιαγγειακό σύστημα, ιδιαίτερα σε ανθρώπους που έχουν ήδη υποκείμενη νόσο.

Για τον λόγο αυτό η γρίπη θεωρείται εδώ και χρόνια σημαντικός παράγοντας απορρύθμισης σε ασθενείς με καρδιοπάθειες.

Η μελέτη των VA εντόπισε επίσης αυξημένο κίνδυνο για ορισμένες μεταβολικές διαταραχές μετά τη νοσηλεία με γρίπη.

Ανάμεσά τους περιλαμβάνονταν και διαγνώσεις σακχαρώδους διαβήτη τύπου 1. Το εύρημα δεν σημαίνει ότι η γρίπη «προκαλεί» άμεσα διαβήτη σε κάθε ασθενή.

Υποδηλώνει όμως ότι μια σοβαρή ιογενής λοίμωξη μπορεί, σε ευάλωτα άτομα, να ενεργοποιήσει ή να επιταχύνει ανοσολογικές και μεταβολικές διαδικασίες που σχετίζονται με χρόνια νόσο.

Εγκέφαλος, μνήμη και κόπωση

Οι μετα-ιικές καταστάσεις μπορούν να επηρεάζουν και το νευρικό σύστημα. Μετά από γρίπη έχουν αναφερθεί επίμονη κόπωση, υπνηλία, δυσκολία συγκέντρωσης και προβλήματα μνήμης.

Ερευνητικές εργασίες σε ζωικά μοντέλα έχουν επίσης δείξει ότι η λοίμωξη από ιούς γρίπης μπορεί να πυροδοτήσει παρατεταμένη νευροφλεγμονή και αλλαγές σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μνήμη.

Τα δεδομένα αυτά είναι ενδιαφέροντα, αλλά δεν σημαίνουν ότι η εγκεφαλική φλεγμονή αποτελεί συχνή ή δεδομένη συνέπεια της γρίπης σε ανθρώπους.

Πόσο συχνό είναι το long flu

Ο Al-Aly έχει εκτιμήσει ότι περίπου 3%-5% όσων νοσούν από γρίπη μπορεί να εμφανίζουν μακροχρόνια συμπτώματα.

Ωστόσο, το ποσοστό αυτό δεν αποτελεί ακόμη καθιερωμένη επιδημιολογική μέτρηση.

Οι μεγάλες διαθέσιμες μελέτες αφορούν κυρίως ασθενείς που είχαν νοσηλευτεί, άρα ένα πιο σοβαρό υποσύνολο του συνολικού πληθυσμού.

Δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια πόσοι άνθρωποι με ήπια γρίπη στο σπίτι εμφανίζουν συμπτώματα που διαρκούν μήνες.

Η long Covid παραμένει βαρύτερη

Οι άνθρωποι που είχαν νοσηλευτεί για Covid-19 εμφάνιζαν κατά τη διάρκεια των 18 μηνών 51% μεγαλύτερο κίνδυνο θανάτου σε σχέση με όσους είχαν νοσηλευτεί για εποχική γρίπη.

Η Covid-19 συνδεόταν επίσης με μεγαλύτερο κίνδυνο σε 64 από τις 94 επιμέρους εκβάσεις που εξετάστηκαν.

Η γρίπη είχε μεγαλύτερο κίνδυνο σε έξι από τις 94, κυρίως στο αναπνευστικό σύστημα.

Το συμπέρασμα, επομένως, δεν είναι ότι η γρίπη είναι εξίσου επιβαρυντική με την Covid-19.

Είναι ότι και η γρίπη μπορεί να αφήσει σημαντικό μακροχρόνιο αποτύπωμα.

Γιατί μια ιογενής λοίμωξη μπορεί να αφήσει συμπτώματα για μήνες

Οι μηχανισμοί δεν έχουν αποσαφηνιστεί πλήρως. Μεταξύ των πιθανών εξηγήσεων εξετάζονται:

• παρατεταμένη ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού,
• εμμένουσα φλεγμονή,
• βλάβη ιστών κατά την οξεία λοίμωξη,
• αγγειακές και μεταβολικές αλλαγές,
• διαταραχές στην ανοσολογική ρύθμιση.

Σε βαριά νόσο, η ίδια η νοσηλεία και η παρατεταμένη ακινησία μπορούν επίσης να συμβάλουν στην αδυναμία και στη μακρά αποκατάσταση.

Το εμβόλιο μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής γρίπης

Ο βασικός τρόπος περιορισμού του κινδύνου παραμένει η πρόληψη της σοβαρής λοίμωξης. Το CDC εκτιμά ότι η γρίπη προκαλεί κάθε χρόνο στις ΗΠΑ μεταξύ 9,4 και 51 εκατομμυρίων περιστατικών, 120.000 έως 710.000 νοσηλείες και 6.300 έως 52.000 θανάτους.

Κατά την ιδιαίτερα βαριά περίοδο 2024-2025, εκτιμάται ότι καταγράφηκαν περίπου 51 εκατομμύρια λοιμώξεις, 710.000 νοσηλείες και 45.000 θάνατοι. Την ίδια περίοδο, ο εμβολιασμός εκτιμάται ότι απέτρεψε περίπου:

• 10 εκατομμύρια λοιμώξεις,
• 5 εκατομμύρια ιατρικές επισκέψεις,
• 180.000 νοσηλείες,
• και 12.000 θανάτους.

Δεν προστατεύει μόνο από τις πρώτες ημέρες της νόσου

Αν ο εμβολιασμός μειώνει την πιθανότητα σοβαρής γρίπης και νοσηλείας, είναι λογικό να θεωρείται σημαντικός και για τον περιορισμό του πληθυσμού που βρίσκεται σε μεγαλύτερο κίνδυνο μακροχρόνιων επιπλοκών.

Ωστόσο, δεν υπάρχουν ακόμη τόσο ισχυρά δεδομένα όσο στη long Covid που να επιτρέπουν ακριβή ποσοτικοποίηση του πόσο μειώνει το εμβόλιο ειδικά τον κίνδυνο «long flu».

Η ισχυρότερη αποδεδειγμένη ωφέλεια παραμένει η πρόληψη της σοβαρής γρίπης, της νοσηλείας και του θανάτου.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από σοβαρή γρίπη

Μεγαλύτερο κίνδυνο επιπλοκών έχουν:

• οι άνω των 65 ετών,
• τα πολύ μικρά παιδιά,
• οι έγκυες,
• άνθρωποι με καρδιαγγειακές ή πνευμονικές παθήσεις,
• άτομα με διαβήτη,
• και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Σε αυτές τις ομάδες η έγκαιρη πρόληψη και θεραπεία αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία.

Πότε τα συμπτώματα παύουν να θεωρούνται «απλή ανάρρωση»

Η κόπωση και ο βήχας μπορεί να επιμένουν για ένα διάστημα ακόμη και μετά από μια κατά τα άλλα φυσιολογική γρίπη.

Χρειάζεται όμως ιατρική αξιολόγηση όταν:

• η δύσπνοια επιμένει ή επιδεινώνεται,
• υπάρχει πόνος στο στήθος,
• εμφανίζονται ταχυκαρδίες,
• η κόπωση είναι έντονη και παρατεταμένη,
• υπάρχουν νέα νευρολογικά συμπτώματα,
• ή ο ασθενής δεν επανέρχεται σταδιακά στη συνήθη λειτουργικότητά του.

Η παρατεταμένη συμπτωματολογία δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε «long flu», καθώς μπορεί να υποκρύπτει άλλες επιπλοκές ή διαφορετική πάθηση.

 

Πηγή: healthpharma.gr