Blog

Από τη διαχείριση του πόνου στον Φάκελο Υγείας: η πρόταση Μητσικώστα που ενισχύει το αίτημα του ΠΦΣ

Από τον Χαράλαμπο Πετρόχειλο

Έναν ουσιαστικό σύμμαχο από τον χώρο της ακαδημαϊκής ιατρικής κοινότητας βρήκε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ) στη διεκδίκησή του για θεσμοθετημένη, διαβαθμισμένη πρόσβαση των φαρμακοποιών στον Φάκελο Υγείας των ασθενών.

Ο καθηγητής Νευρολογίας του ΕΚΠΑ και Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Κεφαλαλγίας, Δρ. Δήμος Δ. Μητσικώστας, τάχθηκε ανοιχτά υπέρ αυτής της προοπτικής, μεταφέροντας τη συζήτηση από το πεδίο των κλαδικών αιτημάτων σε εκείνο της ασφάλειας της φαρμακοθεραπείας.

Η κλινική τεκμηρίωση πίσω από την παρέμβαση
Η τοποθέτηση του κ. Μητσικώστα έγινε στο πλαίσιο εκδήλωσης της εταιρείας Haleon για την καμπάνια «Μην παίζεις με τον πόνο σου», με αντικείμενο τη διαχείριση του πόνου και την ορθή χρήση των αναλγητικών προσδίδει κλινική τεκμηρίωση στο αίτημα των φαρμακοποιών, σε μια συγκυρία όπου οι ψηφιακές υποδομές, οι ερευνητικές καταγραφές και οι νέες υπηρεσίες υγείας ανοίγουν τον δρόμο για τη διασύνδεση των φαρμακείων.

Αναλύοντας την πολυδιάστατη φύση του πόνου –ο οποίος δεν μετριέται με κάποια αντικειμενική εξέταση και βιώνεται διαφορετικά από κάθε ασθενή– ο καθηγητής υπογράμμισε τον ρόλο του γιατρού και του φαρμακοποιού στην επιστημονικά τεκμηριωμένη καθοδήγηση του κοινού. Απαντώντας σε σχετική ερώτηση για το εάν ο φαρμακοποιός πρέπει να έχει πρόσβαση στον Φάκελο Υγείας, η θέση του ήταν θετική. Όπως εξήγησε, οι ηλικιωμένοι πολίτες αποτελούν τους συχνότερους χρήστες αναλγητικών και παράλληλα εμφανίζουν πολλαπλές συννοσηρότητες. «Έχει ιδιαίτερη σημασία η σωστή χρήση των αναλγητικών τόσο για το ποιο αναλγητικό επιλέγουμε, σε ποια δόση, πότε το λαμβάνουμε και για πόσο διάστημα. Η αλόγιστη ή παρατεταμένη χρήση δεν προσφέρει κατ’ ανάγκη καλύτερη αντιμετώπιση», σημείωσε.

Το γεγονός ότι η πρόταση αυτή διατυπώνεται από έναν πανεπιστημιακό κλινικό ιατρό με εξειδίκευση στη διαχείριση του πόνου ενισχύει τη θέση του ΠΦΣ, καθώς επιβεβαιώνει ότι χωρίς εικόνα του ιστορικού και της παράλληλης αγωγής, ο έλεγχος των αλληλεπιδράσεων στην πράξη παραμένει ελλιπής.

Τα ερευνητικά δεδομένα για τη διαχείριση του πόνου και τον ρόλο του φαρμακοποιού
Την ανάγκη ουσιαστικής εμπλοκής του φαρμακοποιού στη διαχείριση του πόνου αναδεικνύει και το ερευνητικό έργο της Αναπληρώτριας Καθηγήτριας Επικοινωνίας και ΜΜΕ στη Δημόσια Υγεία (Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής), Δρ. Έφης Σίμου, μέσα από την πανελλαδική έρευνα και εκστρατεία «Pain Free – Καλύτερη Ζωή». Την ερευνητική μελέτη της (2019-2020) από το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής που εξέτασε τον αλφαβητισμό υγείας, τη σχέση επαγγελματιών υγείας–ασθενών και τη συμμόρφωση στη φαρμακευτική αγωγή καταγράφοντας τις στάσεις και τις συμπεριφορές των πολιτών απέναντι στον πόνο και αναδεικνύοντας τη συχνή τάση για αυτοθεραπεία με αναλγητικά χωρίς επαρκή ιατρική καθοδήγηση, αλλά και τις δυσκολίες στην επικοινωνία και τη συμμόρφωση στη θεραπεία ακολούθησε η εκστρατεία «Pain Free – Καλύτερη Ζωή».

Στο πλαίσιο των συμπερασμάτων της και των σχετικών εκπαιδευτικών δράσεων για τους φαρμακοποιούς, η κ. Σίμου είχε υπογραμμίσει ότι το φαρμακείο αποτελεί το πιο άμεσα προσβάσιμο σημείο επαφής του πάσχοντος πολίτη με το σύστημα υγείας. Όπως επισημαίνεται, ο φαρμακοποιός διαδραματίζει κομβικό ρόλο στην εκπαίδευση του ασθενούς, στη σωστή παρακολούθηση της αγωγής και στην έγκαιρη παραπομπή στον ειδικό γιατρό – ένας ρόλος που απαιτεί πλέον θεσμικά εργαλεία και πρόσβαση στα δεδομένα υγείας για να ασκηθεί με απόλυτη ασφάλεια.

Οι παράγοντες που ευνοούν το αίτημα του ΠΦΣ
Πέρα από τη στήριξη εκπροσώπων της ακαδημαϊκής και ιατρικής κοινότητας, η διεκδίκηση του ΠΦΣ υποστηρίζεται πλέον από μια σειρά αντικειμενικών δεδομένων:

Η ωρίμανση του Εθνικού Ηλεκτρονικού Φακέλου Υγείας (ΕΗΦΥ). Με τη λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας του ΕΗΦΥ και της εφαρμογής myHealth, υπάρχει πλέον το τεχνικό υπόβαθρο για ελεγχόμενη πρόσβαση σε βασικά φαρμακευτικά δεδομένα, αποκλειστικά κατόπιν ρητής συναίνεσης του ασθενούς.
Η διεύρυνση των υπηρεσιών στα φαρμακεία. Η συμμετοχή των φαρμακείων σε δράσεις πρόληψης, στους εμβολιασμούς ενηλίκων και στην προχορήγηση φαρμάκων (Ν. 5173/2025) δημιουργεί την ανάγκη αμφίδρομης ενημέρωσης μεταξύ φαρμακοποιού και θεράποντος ιατρού.
Το «κενό» των ΜΥΣΥΦΑ και η ευρωπαϊκή εμπειρία. Τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα και τα συμπληρώματα διατροφής δεν καταγράφονται στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση, παρότι συχνά αλληλεπιδρούν με χρόνιες θεραπείες – ένα πρόβλημα που σε χώρες όπως η Γαλλία και η Πορτογαλία αντιμετωπίζεται μέσω του φαρμακευτικού φακέλου.
Η διαδρομή των διεκδικήσεων του Συλλόγου
Για να κατανοήσει κανείς τη σημασία αυτής της διεκδίκησης, αρκεί να δει πώς λειτουργεί σήμερα το σύστημα. Μέχρι τώρα, ο φαρμακοποιός βλέπει στην οθόνη του υπολογιστή του μόνο τη συγκεκριμένη ηλεκτρονική συνταγή που καλείται να εκτελέσει εκείνη τη στιγμή, χωρίς να γνωρίζει το συνολικό ιατρικό ιστορικό του πολίτη ή άλλα φάρμακα που τυχόν λαμβάνει. Ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ) προσπαθεί συστηματικά τα τελευταία χρόνια να αλλάξει αυτό το δεδομένο, μέσα από τρία διαδοχικά βήματα.

Ο ΠΦΣ έχει θέσει το ζήτημα συστηματικά τα τελευταία χρόνια. Από τις πρώτες παρεμβάσεις την περίοδο 2019–2021 με αφορμή τον Φάκελο Ασφάλισης Υγείας του ΕΟΠΥΥ, όπου το φαρμακείο απέδειξε στην πανδημία ότι μπορεί να λειτουργεί ως σύγχρονος ψηφιακός κόμβος εξυπηρέτησης, ο ΠΦΣ έθεσε για πρώτη φορά στο Υπουργείο Υγείας και την ΗΔΙΚΑ το αίτημα να μη μένει ο φαρμακοποιός στον ρόλο του «απλού εκτελεστή συνταγών», αλλά να αποκτά εικόνα της συνολικής αγωγής του ασθενούς.

Στη συνέχεια, τη διετία 2023-2024 στις προτάσεις του σε σχέση με την ένταξη του φαρμακείου στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας με επίσημα υπομνήματα προς την πολιτεία, ο Σύλλογος κατέθεσε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο για το πώς πρέπει να γίνεται αυτή η πρόσβαση. Ξεκαθάρισε ότι οι φαρμακοποιοί δεν ζητούν να βλέπουν ευαίσθητες ιατρικές γνωματεύσεις, αλλά μόνο βασικές πληροφορίες ασφαλείας (όπως ενεργές θεραπείες, αλλεργίες και χρόνιες παθήσεις) – και αυτό αποκλειστικά εφόσον ο ίδιος ο ασθενής δώσει τη συγκατάθεσή του εκείνη τη στιγμή.

Τα τελευταία δύο χρόνια στο πλαίσιο της συζήτησης για νέες αρμοδιότητες αλλά και με βάση το σχέδιο του ΠΦΣ για το «Φαρμακείο 2030» η προσπάθεια αυτή εντατικοποιήθηκε. Μετά την ψήφιση του νόμου (Ν. 5173/2025) που επέτρεψε την προχορήγηση φαρμάκων σε χρόνιους πάσχοντες όταν λήγει η συνταγή τους, η ανάγκη για πλήρη εικόνα του ιστορικού έγινε ακόμη πιο επιτακτική. Έτσι, ο ΠΦΣ ενέταξε την πρόσβαση στον Εθνικό Ηλεκτρονικό Φάκελο Υγείας (ΕΗΦΥ) στο στρατηγικό του σχέδιο «Φαρμακείο 2030», ζητώντας παράλληλα να καταγράφονται στον φάκελο και τα παυσίπονα ή συμπληρώματα που αγοράζονται χωρίς συνταγή, ώστε ο γιατρός και ο φαρμακοποιός να προλαμβάνουν επικίνδυνους συνδυασμούς.

Η αξία της υπεύθυνης ενημέρωσης
Το πλαίσιο της υπεύθυνης στάσης απέναντι στη φαρμακοθεραπεία ανέδειξε από την πλευρά της αγοράς και ο Γιώργος Χουσέν, Country Manager Haleon Greece & Cyprus. Όπως σημείωσε, απέναντι στα διαφορετικά είδη και εντάσεις πόνου, η εταιρεία παρέχει στους καταναλωτές όχι μόνο αξιόπιστες λύσεις, αλλά και τη γνώση για πιο συνειδητές επιλογές, στόχο που υπηρετεί η καμπάνια «Μην παίζεις με τον πόνο σου» μετατρέποντας την επιστημονική γνώση σε καθημερινή πληροφορία.

Μ. Κατσαράκης: Προτεραιότητά μας και αναγκαιότητα η πρόσβαση του φαρμακοποιού στο φαρμακευτικό ιστορικό
Ο Γενικός Γραμματέας του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου κ. Μανόλης Κατσαράκης μιλώντας στο DailyPharmaNews τόνισε ότι «Η πρόσβαση του φαρμακοποιού στο φαρμακευτικό ιστορικό του ασθενούς, κατά τα πρότυπα που εφαρμόζονται σε ευρωπαϊκές χώρες (Αγγλία, Ιρλανδία, Γερμανία, Κροατία) αποτελεί για τον Πανελλήνιο Φαρμακευτικό Σύλλογο, προτεραιότητα και αναγκαιότητα για την ασφαλέστερη χρήση των φαρμάκων. Η γνώση της φαρμακευτικής αγωγής που λαμβάνει ο ασθενής επιτρέπει στον φαρμακοποιό, να εντοπίζει πιθανές αλληλεπιδράσεις και αντενδείξεις. Έτσι μπορεί να καθοδηγεί καλύτερα τον ασθενή και να συνεργάζεται εγκαίρως με τον θεράποντα ιατρό.

Η πρόσβαση αυτή θέτει επίσης τις βάσεις για δύο υπηρεσίες που ήδη παρέχονται από κοινοτικά φαρμακεία σε ευρωπαϊκές χώρες, την ανασκόπηση του συνόλου της φαρμακευτικής αγωγής και την υποστήριξη της προσήλωσης στη θεραπεία για τα χρόνια νοσήματα. Μέσα από αυτές τις υπηρεσίες, ο φαρμακοποιός μπορεί να εντοπίζει δυσκολίες στην καθημερινή λήψη των φαρμάκων και να βοηθά τον ασθενή να κατανοεί και να ακολουθεί σωστά την αγωγή του. Άμεση επιδίωξη του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου είναι να θεσμοθετηθούν και να εφαρμοστούν οργανωμένα αυτές οι υπηρεσίες και στην Ελλάδα».

Πηγή: dailypharmanews.gr
Facebook
LinkedIn
X