Blog

Η βρετανική ρυθμιστική αρχή φαρμάκων MHRA εξετάζει, σύμφωνα με το Sky News, αν απαιτούνται πρόσθετα μέτρα ενημέρωσης για τους ασθενείς που λαμβάνουν ντοπαμινεργικούς αγωνιστές για τη νόσο Πάρκινσον ή το σύνδρομο ανήσυχων ποδιών, μετά τις ανησυχίες για διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων όπως ο παθολογικός τζόγος, η υπερσεξουαλικότητα και οι καταναγκαστικές αγορές.

Η συζήτηση για την ασφάλεια των φαρμάκων που χρησιμοποιούνται στη νόσο Πάρκινσον επανέρχεται δυναμικά στο Ηνωμένο Βασίλειο. Σύμφωνα με το Sky News, ο βρετανικός Οργανισμός Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας (MHRA) πραγματοποιεί «συνολική αξιολόγηση» για να διαπιστώσει αν χρειάζεται νέα ρυθμιστική παρέμβαση, ώστε οι ασθενείς να ενημερώνονται πληρέστερα για τον κίνδυνο παρορμητικών και καταναγκαστικών συμπεριφορών που συνδέονται με τους ντοπαμινεργικούς αγωνιστές.

Γιατί οι ντοπαμινεργικοί αγωνιστές ανησυχούν τους ειδικούς

Το βασικό πρόβλημα αφορά τις λεγόμενες διαταραχές ελέγχου των παρορμήσεων. Η Parkinson’s Foundation αναφέρει ότι περίπου 1 στους 6 ασθενείς που λαμβάνουν ντοπαμινεργικούς αγωνιστές μπορεί να εμφανίσει τέτοιου τύπου διαταραχή, ενώ η Parkinson’s UK τονίζει ότι φάρμακα όπως η πραμιπεξόλη και η ροπινιρόλη είναι εκείνα που έχουν συνδεθεί πιο ισχυρά με τις συγκεκριμένες συμπεριφορές.

Η ίδια η Parkinson’s UK σημειώνει ότι η συχνότητα διαφέρει σημαντικά ανάμεσα στις μελέτες, με αναφορές που κυμαίνονται από 3,5% έως 43%, ενώ σε ορισμένες νεότερες ηλικιακές ομάδες τα ποσοστά φαίνεται να είναι ακόμη υψηλότερα. Αυτό εξηγεί γιατί οι ειδικοί δεν βλέπουν πλέον το ζήτημα ως μια σπάνια ή περιθωριακή παρενέργεια, αλλά ως υπαρκτό κλινικό κίνδυνο που πρέπει να συζητείται ανοιχτά πριν και κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Ποιες συμπεριφορές μπορεί να αλλάξουν

Οι συμπεριφορές αυτές δεν εμφανίζονται πάντα με τον ίδιο τρόπο. Η Parkinson’s UK αναφέρει ότι μπορεί να περιλαμβάνουν παθολογικό τζόγο, υπερσεξουαλικότητα ή έντονες σεξουαλικές παρορμήσεις, καταναγκαστικές αγορές, αλλά και άλλες εμμονικές ή επαναλαμβανόμενες συμπεριφορές. Το κρίσιμο είναι ότι οι αλλαγές συχνά δεν αναγνωρίζονται άμεσα ούτε από τον ίδιο τον ασθενή ούτε από το περιβάλλον του, ιδιαίτερα στα πρώτα στάδια.

Η Parkinson’s UK υπογραμμίζει επίσης ότι οι ασθενείς μπορεί να νιώθουν ντροπή ή να μη συνδέουν αυτές τις αλλαγές με το φάρμακο, γεγονός που οδηγεί σε υποαναφορά. Αυτό σημαίνει ότι το πραγματικό φορτίο του προβλήματος μπορεί να είναι μεγαλύτερο από εκείνο που καταγράφεται επίσημα.

Τι ζητούν πλέον οι αρχές και οι οργανώσεις ασθενών

Η Δρ Alison Cave, επικεφαλής ασφάλειας του MHRA, δήλωσε, σύμφωνα με το Sky News, ότι η ασφάλεια των ασθενών αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα και ότι οι άνθρωποι που λαμβάνουν τέτοια φάρμακα πρέπει να ενημερώνονται ξεκάθαρα για τις πιθανές συμπεριφορικές παρενέργειες. Το ίδιο μήνυμα, αν και με πιο πρακτικό τόνο, επαναλαμβάνει και η Parkinson’s UK, η οποία υπενθυμίζει ότι οι οικογένειες και οι φροντιστές πρέπει να παρατηρούν εγκαίρως πιθανές μεταβολές στη συμπεριφορά.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η πρόληψη μέσα στην καθημερινή κλινική πράξη. Στον επαγγελματικό της οδηγό, η Parkinson’s UK σημειώνει ότι η καθοδήγηση του NICE απαιτεί οι ασθενείς να προειδοποιούνται για αυτόν τον κίνδυνο όταν ξεκινούν θεραπεία και κατόπιν σε ετήσια βάση. Η ίδια πηγή επισημαίνει ακόμη ότι νεότερη ηλικία, ανδρικό φύλο και ιστορικό κατάχρησης ουσιών συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο.

Δεν τίθεται θέμα δαιμονοποίησης της θεραπείας

Παρά τη σοβαρότητα των προειδοποιήσεων, το μήνυμα των ειδικών δεν είναι ότι τα φάρμακα αυτά πρέπει να απορριφθούν συλλήβδην. Το Sky News μετέδωσε ότι η Δρ Cave τόνισε πως τα συγκεκριμένα φάρμακα έχουν βελτιώσει τη ζωή πολλών ασθενών και ότι η τελική απόφαση πρέπει να λαμβάνεται από κοινού από τον γιατρό και τον ασθενή, ύστερα από στάθμιση οφελών και κινδύνων.

Με άλλα λόγια, το ζητούμενο δεν είναι να αμφισβητηθεί η αξία των ντοπαμινεργικών αγωνιστών στη θεραπεία της νόσου Πάρκινσον ή του συνδρόμου ανήσυχων ποδιών. Είναι να ενισχυθεί η ενημέρωση, η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η ουσιαστική συμμετοχή του ασθενούς και της οικογένειάς του στην παρακολούθηση της θεραπείας. Σε αυτό ακριβώς το σημείο θα κριθεί και η παρέμβαση του MHRA.