Blog

Μοριακά στοχευμένες θεραπείες, ανοσοθεραπεία, συζευγμένα αντισώματα και νέα φάρμακα που προστίθενται συνεχώς στη “φαρέτρα” των ογκολόγων έχουν αλλάξει θεαματικά την θεραπευτική του καρκίνου τα τελευταία χρόνια. Σε πολλούς τύπους συμπαγών όγκων επιτυγχάνονται επιβιώσεις που θεωρούνταν αδιανόητες στο πρόσφατο παρελθόν με καλή ποιότητα ζωής για τους ασθενείς, ενώ σε κάποιους η θεραπευτική διαχείριση φτάνει στο σημείο να είναι παρόμοια με αυτή μιας χρόνιας νόσου.

“Ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο πνεύμονα, που παλιότερα θεωρούσαμε επιτυχία αν τους κρατούσαμε στη ζωή για ένα χρόνο, πετυχαίνουν σήμερα υπερδεκαετείς επιβιώσεις με καλή ποιότητα ζωής, λιγότερη κακουχία και παρενέργειες”, επισημαίνει στο iatronet.gr ο παθολόγος – ογκολόγος, αντιπρόεδρος της Ελληνικής και Διεθνούς Εταιρείας Μοριακά Στοχευμένων Εξατομικευμένων Θεραπειών, Παρίσης Μακραντωνάκης (φωτογραφία).

Ενόψει του συνεδρίου με θέμα τις μοριακά στοχευμένες θεραπείες και την ανοσοθεραπεία στους συμπαγείς όγκους, που διοργανώνει στις 6 και 7 Φεβρουαρίου η Εταιρεία, σε συνεργασία με την Ε’ Ογκολογική Κλινική του Διεθνούς Ογκολογικού Κέντρου του Ιατρικού Διαβαλκανικού Θεσσαλονίκης, την οποία διευθύνει, ο κ. Μακραντωνάκης μιλάει για “επανάσταση” στη θεραπευτική προσέγγιση πολλών τύπων καρκίνου, για τα νέα φάρμακα που εισάγονται με καταιγιστικό ρυθμό και για τις προκλήσεις στη θεραπευτική προσέγγιση, εξατομικευμένα, με βάση το προφίλ και τη μοριακή “ταυτότητα” του όγκου – στόχου.

Μοριακά στοχευμένες θεραπείες

Όπως αναφέρει ο κ. Μακραντωνάκης, οι μοριακά στοχευμένες θεραπείες πρωτοεισήχθησαν ήδη από το 1998 με πρώτο φάρμακο το Trastuzumab, που άλλαξε τη θεραπευτική του καρκίνου του μαστού, για να επεκταθεί τα επόμενα χρόνια και σε άλλους τύπους. “Το στοχευμένο αντίσωμα ανιχνεύει έναν επιφανειακό υποδοχέα, έξω από το καρκινικό κύτταρο που μέσω κάποιου συνδέτη δίνει σήμα στον πυρήνα για να πολλαπλασιαστεί. Το φάρμακο μπλοκάρει αυτόν τον υποδοχέα, σταματάει αυτή την εξέλιξη και το καταστρέφει”, εξηγεί.

Στα χρόνια που ακολούθησαν έγιναν δεκάδες κλινικές δοκιμές και  αναπτύχθηκαν πολλά φάρμακα που στοχεύουν στο συγκεκριμένο μοριακό μονοπάτι, ενώ πολλές ακόμη είναι σε εξέλιξη, με νέα σκευάσματα να εισάγονται με συνεχώς αυξανόμενο ρυθμό. Σήμερα έχουμε στοχευμένες θεραπείες για τον καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστης, του στομάχου και άλλων οργάνων, ενώ αναμένουμε περαιτέρω επέκταση τα επόμενα χρόνια, καθώς ωριμάζουν οι κλινικές μελέτες που βρίσκονται σε εξέλιξη», παρατηρεί ο ογκολόγος, επισημαίνοντας πως ο συνδυασμός των κατάλληλων θεραπειών μπορεί να φέρει τα βέλτιστα αποτελέσματα.

Ανοσοθεραπεία και κατεθυνόμενη χημειοθεραπεία

Ο μοριακός έλεγχος που θα δώσει την “ταυτότητα” του όγκου είναι το πρώτο βήμα της θεραπευτικής προσέγγισης. “Στον καρκίνο του πνεύμονα, έχουμε μοριακούς υπότυπους, όπου βρίσκουμε μεταλλάξεις σε ορισμένα γονίδια, τα οποία θεωρούμε ότι είναι υπεύθυνα για την πρόκληση του όγκου και παρεμβαίνοντας εκεί στοχευμένα μπορούμε να σταματήσουμε την εξέλιξη της νόσου”, εξηγεί ο κ. Μακραντωνάκης, και συμπληρώνει: “Αν για παράδειγμα δούμε μετάλλαξη στο EGFR που είναι μέσα στον καταρράκτη του πολλαπλασιασμού του κυττάρου, υπάρχει φάρμακο που πάει και το μπλοκάρει, σταματώντας την εξέλιξη. Μάλιστα, είναι εύκολο λαμβάνεται από του στόματος και έχει υψηλή αποτελεσματικότητα με λιγότερες παρενέργειες”.

Μια σχετικά πιο πρόσφατη επιλογή είναι ο συνδυασμός μιας μοριακά στοχευμένης θεραπείας μαζί με χημειοθεραπευτικό φάρμακο. “Πρόκειται για τα λεγόμενα συζευγμένα αντισώματα, που συνεχώς εξελίσσονται. Με αυτόν τον συνδυασμό μπορούμε να βρούμε τον στόχο και να βάλουμε την χημειοθεραπεία μέσα στο καρκινικό κύτταρο, σαν να λέμε κατευθυνόμενη χημειοθεραπεία. Σαν να είναι ένας πύραυλος που τον κατευθύνουμε μέσα στο στόχο και εκρήγνυται εκεί”, λέει χαρακτηριστικά.

Πολυετείς επιβιώσεις σε μεταστατικούς καρκίνους

Ο ογκολόγος κάνει λόγο για άλματα που έχουν σημειωθεί στη θεραπευτική ορισμένων τύπων καρκίνου, παρέχοντας ελπίδα και πολυετείς επιβιώσεις σε περιπτώσεις που μέχρι το πρόσφατο παρελθόν χαρακτηρίζονταν ως καταδικασμένες. “Ακόμη και σε προχωρημένους καρκίνους, ο κατάλληλος συνδυασμός χημειοθεραπειών βελτιώνει θεαματικά την πρόγνωση σε βαθμό που δεν περιμέναμε κι εμείς”, αναφέρει, με πιο χαρακτηριστικό πεδίο εφαρμογής τον καρκίνο του πνεύμονα.

“Έχουμε περιπτώσεις με καρκίνο πνεύμονα, ανεγχείρητο, με μεταστάσεις στο ήπαρ, στα οστά και αλλού, όπου με χημειο-ανοσοθεραπεία αρχικά και ανοσοθεραπεία στη συνέχεια πετυχαίνουμε υπερδεκαετείς επιβιώσεις με καλή ποιότητα ζωής”, υπογραμμίζει, σημειώνοντας ότι “σε πολλά είδη καρκίνου έχουμε φτάσει στο σημείο να μιλάμε για χρόνια νόσο, όπως για παράδειγμα ο διαβήτης, όπου ο ασθενής παίρνει τα φάρμακά του. Ακόμη και σε προχωρημένους καρκίνους έχουμε τις θεραπευτικές λύσεις που τον κρατάνε σε ύφεση, με καλή ποιότητα ζωής, λιγότερη κακουχία, λιγότερες και πιο διαχειρίσιμες παρενέργειες”.

Συντονισμός για βέλτιστο αποτέλεσμα

Όπως αναφέρεται στον χαιρετισμό της Οργανωτικής Επιτροπής του Συνεδρίου, οι καταιγιστικές εξελίξεις στη θεραπευτική προσέγγιση πολλών συμπαγών όγκων συνεπάγονται και πολλές προκλήσεις στην αντιμετώπιση. “Συχνά καλούμαστε να προσφέρουμε τη βέλτιστη θεραπεία στο πλαίσιο της καλής κλινικής πρακτικής, υπό την πίεση του κόστους και των μειωμένων δαπανών για την υγεία”, επισημαίνεται και τονίζεται η αξία των αποφάσεων των ογκολογικών συμβουλίων, που προκύπτουν από την ανταλλαγή απόψεων, γνώσης και εμπειρίας.

“Για τον καλύτερο συντονισμό των διαφόρων ειδικοτήτων απαιτείται γνώση και πληροφόρηση. Στο Συνέδριο μας ευελπιστούμε να συζητήσουμε με συναδέλφους διαφόρων ειδικοτήτων τις εξελίξεις για τον καταιγισμό των νέων φαρμάκων που ήλθαν και έρχονται, καθώς επίσης και τον συντονισμό στην εφαρμογή των νέων στοχευμένων θεραπειών, της ανοσοθεραπείας και τους συνδυασμούς με τη χημειοθεραπεία, ώστε να έχουμε τα καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς μας”, καταλήγουν οι διοργανωτές.

Πηγή: iatronet.gr