Blog

Περίπου 1.000 ασθενείς τον χρόνο στην Αγγλία αναμένεται να αποκτήσουν πρόσβαση μέσω του NHS στο Enhertu των AstraZeneca και Daiichi Sankyo για τον HER2-low μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Το NICE αναθεώρησε την προηγούμενη αρνητική του απόφαση, μετά από νέα αξιολόγηση και εμπορική συμφωνία για το κόστος της θεραπείας.
Περίπου 1.000 ασθενείς τον χρόνο στην Αγγλία αναμένεται να αποκτήσουν πρόσβαση μέσω του NHS στο Enhertu των AstraZeneca και Daiichi Sankyo για τον HER2-low μεταστατικό καρκίνο του μαστού
Μια σημαντική αλλαγή στην πρόσβαση των ασθενών με προχωρημένο καρκίνο του μαστού σηματοδοτεί η νέα απόφαση του National Institute for Health and Care Excellence (NICE) στην Αγγλία για το Enhertu (trastuzumab deruxtecan) των AstraZeneca και Daiichi Sankyo.
Η θεραπεία μπορεί πλέον να αποζημιώνεται από το National Health Service (NHS) για επιλέξιμους ασθενείς με HER2-low προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού, ανατρέποντας την προηγούμενη απόφαση του NICE που είχε εμποδίσει την ευρεία διάθεσή της λόγω ζητημάτων κόστους-αποτελεσματικότητας.
Σύμφωνα με το Reuters, περίπου 1.000 γυναίκες κάθε χρόνο στην Αγγλία αναμένεται να μπορούν να λάβουν τη θεραπεία. Το Enhertu ήταν ήδη διαθέσιμο στη Σκωτία από το 2023, ενώ οι δύο εταιρείες σχεδιάζουν τώρα να επιδιώξουν αντίστοιχη πρόσβαση στην Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία.
Τι αλλάζει με τη νέα απόφαση του NICE
Η εξέλιξη κλείνει, τουλάχιστον για την Αγγλία, μια πολυετή συζήτηση γύρω από την πρόσβαση στο Enhertu για τη συγκεκριμένη ομάδα ασθενών.
Τον Ιούλιο του 2024, το NICE είχε αποφασίσει ότι το trastuzumab deruxtecan δεν μπορούσε να διατίθεται συνήθως μέσω του NHS για ενήλικες με HER2-low μεταστατικό ή μη χειρουργήσιμο καρκίνο του μαστού μετά από προηγούμενη χημειοθεραπεία.
Το βασικό εμπόδιο δεν ήταν η έλλειψη κλινικής αποτελεσματικότητας αλλά η αξιολόγηση του κόστους σε σχέση με το όφελος της θεραπείας για το δημόσιο σύστημα Υγείας.
Η νέα απόφαση ακολούθησε επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο αξιολογούνται φάρμακα για προχωρημένους καρκίνους, αλλά και νέα εμπορική συμφωνία. Οι οικονομικοί όροι της συμφωνίας μεταξύ των εταιρειών και του NHS δεν έχουν δημοσιοποιηθεί.
Περίπου 1.000 ασθενείς τον χρόνο θα είναι επιλέξιμοι
Η νέα σύσταση αφορά ασθενείς με HER2-low προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο του μαστού, για τους οποίους έχουν προηγηθεί συγκεκριμένες θεραπευτικές γραμμές.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που συνοδεύουν την απόφαση, περίπου 1.000 ασθενείς ετησίως στην Αγγλία θα μπορούν να αποκτήσουν πρόσβαση στη θεραπεία μέσω του NHS.
Πρόκειται για μια ομάδα ασθενών που μέχρι πριν από λίγα χρόνια εντασσόταν σε μεγάλο βαθμό στην ευρύτερη κατηγορία των HER2-negative καρκίνων, παρά το γεγονός ότι οι όγκοι εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα έκφρασης της πρωτεΐνης HER2.
Η ανάπτυξη του Enhertu άλλαξε σημαντικά αυτή την ταξινόμηση, καθώς έδειξε ότι ακόμη και χαμηλή έκφραση του HER2 μπορεί να αποτελεί θεραπευτικό στόχο.
Τι σημαίνει HER2-low καρκίνος του μαστού
Ο HER2 είναι μία πρωτεΐνη που βρίσκεται στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων και μπορεί να συμβάλλει στην ανάπτυξη και την εξάπλωση του όγκου.
Παραδοσιακά, οι καρκίνοι του μαστού ταξινομούνταν κυρίως ως HER2-positive ή HER2-negative.
Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό των όγκων που θεωρούνταν HER2-negative εκφράζει στην πραγματικότητα χαμηλά επίπεδα HER2.
Στη μελέτη DESTINY-Breast04, HER2-low ορίστηκαν οι όγκοι με ανοσοϊστοχημική έκφραση IHC 1+ ή IHC 2+ με αρνητικό ISH. Η συγκεκριμένη βιολογική κατηγορία απέκτησε ιδιαίτερη κλινική σημασία μετά την απόδειξη ότι μπορεί να ανταποκριθεί σε νεότερα HER2-directed antibody-drug conjugates.
Πώς δρα το Enhertu
Το Enhertu είναι ένα antibody-drug conjugate (ADC), δηλαδή ένα σύζευγμα μονοκλωνικού αντισώματος και ισχυρού κυτταροτοξικού φαρμάκου.
Το αντίσωμα αναγνωρίζει τον HER2 στα καρκινικά κύτταρα και μεταφέρει σε αυτά ένα κυτταροτοξικό φορτίο, το οποίο είναι αναστολέας της τοποϊσομεράσης Ι.
Με αυτόν τον τρόπο, το φάρμακο αξιοποιεί τον HER2 ως «στόχο» για να μεταφέρει τη δραστική ουσία στον όγκο. Το trastuzumab deruxtecan παρουσιάζει επιπλέον το λεγόμενο bystander effect, μέσω του οποίου το κυτταροτοξικό φορτίο μπορεί να επηρεάσει και γειτονικά καρκινικά κύτταρα με ανομοιογενή έκφραση HER2.
Η μελέτη που άλλαξε τα δεδομένα
Η απόφαση για το Enhertu στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στα αποτελέσματα της μελέτης φάσης ΙΙΙ DESTINY-Breast04, η οποία δημοσιεύθηκε στο New England Journal of Medicine.
Στη μελέτη συμμετείχαν ασθενείς με HER2-low μεταστατικό καρκίνο μαστού που είχαν λάβει μία ή δύο προηγούμενες γραμμές χημειοθεραπείας για μεταστατική νόσο.
Οι ασθενείς τυχαιοποιήθηκαν ώστε να λάβουν είτε trastuzumab deruxtecan είτε χημειοθεραπεία επιλογής του θεράποντος ιατρού.
Τα αποτελέσματα κατέγραψαν ουσιαστική βελτίωση τόσο στον χρόνο χωρίς εξέλιξη της νόσου όσο και στη συνολική επιβίωση.
Σχεδόν διπλάσιος χρόνος χωρίς εξέλιξη της νόσου
Στο σύνολο των ασθενών της DESTINY-Breast04, η διάμεση επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου (PFS) ήταν 9,9 μήνες με το Enhertu έναντι 5,1 μηνών με τη χημειοθεραπεία.
Αυτό αντιστοιχούσε σε μείωση κατά 50% του κινδύνου εξέλιξης της νόσου ή θανάτου. Ακόμη πιο σημαντική ήταν η διαφορά στη συνολική επιβίωση.
Η διάμεση συνολική επιβίωση έφθασε τους 23,4 μήνες με το Enhertu έναντι 16,8 μηνών με τη χημειοθεραπεία, δηλαδή διαφορά περίπου 6,6 μηνών. Ο κίνδυνος θανάτου μειώθηκε κατά 36%.Τα ευρήματα αυτά αποτέλεσαν σημείο καμπής στην αντιμετώπιση του HER2-low μεταστατικού καρκίνου του μαστού.
Το κόστος είχε μπλοκάρει αρχικά την πρόσβαση
Παρά το κλινικό όφελος, το Enhertu είχε βρεθεί αντιμέτωπο με ένα διαφορετικό εμπόδιο στην Αγγλία: το κόστος.
Η επίσημη τιμή καταλόγου στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι 1.455 λίρες ανά φιαλίδιο των 100 mg, πριν από τις εμπιστευτικές εμπορικές εκπτώσεις που συμφωνούνται με το NHS.
Το NICE είχε προηγουμένως κρίνει ότι η τιμή που καλούνταν να καταβάλει το NHS ήταν υπερβολικά υψηλή σε σχέση με τα οφέλη που παρείχε η θεραπεία.
Η νέα συμφωνία αλλάζει αυτή την ισορροπία, χωρίς ωστόσο οι AstraZeneca, Daiichi Sankyo ή NICE να γνωστοποιούν το ύψος της έκπτωσης ή τους επιμέρους οικονομικούς όρους.
Αλλαγές και στον τρόπο αξιολόγησης των αντικαρκινικών φαρμάκων
Η απόφαση δεν αφορά μόνο μια νέα εμπορική συμφωνία. Έρχεται επίσης μετά από αλλαγές στο βρετανικό πλαίσιο αξιολόγησης της αποδοτικότητας κόστους για ορισμένες θεραπείες προχωρημένου καρκίνου.
Η Laura McMullin, επικεφαλής της Daiichi Sankyo στο Ηνωμένο Βασίλειο, χαρακτήρισε θετικό πρώτο βήμα την απόφαση του NICE να επανεξετάσει τον τρόπο με τον οποίο αποτιμά τα φάρμακα για καρκίνους προχωρημένου σταδίου, σημειώνοντας ότι αυτή η αλλαγή συνέβαλε στην επίτευξη της συμφωνίας.
Η εξέλιξη ακολουθεί επίσης ευρύτερες αλλαγές στη φαρμακευτική πολιτική της Βρετανίας και τη συμφωνία Ηνωμένου Βασιλείου – ΗΠΑ για τον φαρμακευτικό κλάδο.
Η ασφάλεια παραμένει κρίσιμο μέρος της θεραπείας
Παρά το σημαντικό όφελος στην επιβίωση, το Enhertu δεν στερείται σοβαρών πιθανών ανεπιθύμητων ενεργειών.
Στη DESTINY-Breast04, ανεπιθύμητες ενέργειες βαθμού 3 ή υψηλότερου καταγράφηκαν στο 52,6% των ασθενών που έλαβαν trastuzumab deruxtecan έναντι 67,4% στην ομάδα της χημειοθεραπείας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η διάμεση πνευμονοπάθεια/πνευμονίτιδα (interstitial lung disease – ILD) που σχετίστηκε με το φάρμακο. Καταγράφηκε στο 12,1% των ασθενών, ενώ θανατηφόρα περιστατικά βαθμού 5 σημειώθηκαν στο 0,8%.
Γι’ αυτό η έγκαιρη αναγνώριση αναπνευστικών συμπτωμάτων και η στενή παρακολούθηση αποτελούν κρίσιμο τμήμα της ασφαλούς χορήγησης της θεραπείας.
Από τη Σκωτία στην Αγγλία
Το Enhertu ήταν ήδη διαθέσιμο για τη συγκεκριμένη χρήση στη Σκωτία από το 2023. Η μέχρι σήμερα διαφορετική πρόσβαση μεταξύ Σκωτίας και Αγγλίας είχε προκαλέσει έντονη συζήτηση στο Ηνωμένο Βασίλειο και αντιδράσεις από οργανώσεις ασθενών.
Με τη νέα απόφαση, η πρόσβαση διευρύνεται πλέον στην Αγγλία, ενώ AstraZeneca και Daiichi Sankyo ανακοίνωσαν ότι θα επιδιώξουν αντίστοιχες εγκρίσεις από τους αρμόδιους φορείς στην Ουαλία και τη Βόρεια Ιρλανδία.

Πηγή: healthpharma.gr