Blog

Την ίδια στιγμή, η ογκολογία εξελίσσεται με ταχείς ρυθμούς. Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις, πιο στοχευμένες παρεμβάσεις και η δυνατότητα καλύτερης διαχείρισης της νόσου αλλάζουν σταδιακά την κλινική πρακτική και την καθημερινότητα των ασθενών. Ο κ. Γιώργος Παντόπουλος, Διευθυντής του Τμήματος Ογκολογίας της Ipsen, υπεύθυνος για Ελλάδα, Κύπρο και Ισραήλ, απαντά στις ερωτήσεις μας και σχολιάζει τις νεότερες εξελίξεις αλλά και τις προκλήσεις που συνεχίζουν να απασχολούν τη σύγχρονη ογκολογική φροντίδα.

Το φετινό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου αναδεικνύει τη μοναδικότητα της εμπειρίας κάθε ανθρώπου που ζει με τη νόσο. Πώς αποτυπώνεται σήμερα αυτή η ασθενοκεντρική προσέγγιση στην ογκολογική φροντίδα;

Το φετινό μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου αναδεικνύει κάτι που στην ογκολογία γνωρίζουμε καλά: πίσω από κάθε διάγνωση υπάρχει ένας μοναδικός άνθρωπος, με τις δικές του ανάγκες, αγωνίες και προτεραιότητες. Η ανθρωποκεντρική προσέγγιση δεν είναι πλέον μια θεωρητική έννοια – αποτελεί βασική αρχή στον τρόπο που σχεδιάζουμε και υλοποιούμε την ογκολογική φροντίδα σήμερα. Αποτυπώνεται, καταρχάς, μέσα από τη στενή συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων στο «ταξίδι» του ασθενούς – επαγγελματιών υγείας, πολιτείας, φαρμακευτικής βιομηχανίας και ενώσεων ασθενών – με κοινό στόχο την εξατομικευμένη και ολιστική φροντίδα. Από την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση, έως την επιλογή θεραπείας και τη μακροχρόνια παρακολούθηση, η φροντίδα οφείλει να λαμβάνει υπόψη όχι μόνο τα κλινικά χαρακτηριστικά της νόσου, αλλά και τις προσωπικές συνθήκες και επιθυμίες του κάθε ατόμου.

Παράλληλα, καλούμαστε να περάσουμε από την υγεία ως «διαχείριση περιστατικών» στην υγεία ως «ποιότητα ζωής». Να μετράμε δηλαδή ουσιαστικά αποτελέσματα, όπως η έγκαιρη διάγνωση, η απρόσκοπτη συνέχιση της θεραπείας, η ασφάλεια και η ποιότητα ζωής. Και, πάνω από όλα, να διασφαλίσουμε καθολική και ισότιμη πρόσβαση χωρίς αποκλεισμούς: για τους οικονομικά πιο ευάλωτους, για τους χρόνιους ασθενείς, για τα άτομα με αναπηρία, για την ψυχική υγεία, για τους ανθρώπους που ζουν στην περιφέρεια και δεν πρέπει να μένουν πίσω. Η ανθρωποκεντρική ογκολογική φροντίδα δεν μπορεί να αφήνει κανέναν εκτός.

Στην Ipsen είμαστε σταθερά αφοσιωμένοι στην υποστήριξη ανθρώπων που ζουν με ορισμένα από τα πιο δύσκολα κακοήθη νεοπλάσματα και συνεργαζόμαστε ενεργά με τις περισσότερες ενώσεις ασθενών στην Ελλάδα, υποστηρίζοντας προγράμματα ευαισθητοποίησης, ενημέρωσης και εκπαιδευτικές δράσεις.

Πώς επηρεάζει η ευρύτερη χρήση πιο στοχευμένων και συνδυαστικών θεραπειών τον τρόπο που λαμβάνονται οι θεραπευτικές αποφάσεις;

Η ευρύτερη χρήση στοχευμένων και συνδυαστικών θεραπειών έχει αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται σήμερα οι θεραπευτικές αποφάσεις στην ογκολογία. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι νεότερες θεραπείες επιτρέπουν στους θεράποντες ιατρούς να λαμβάνουν αποφάσεις βασισμένες στα ιδιαίτερα βιολογικά χαρακτηριστικά της νόσου, αλλά και στις ανάγκες και την ποιότητα ζωής κάθε ασθενούς. Παράλληλα, η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, συμβάλλει καθοριστικά στην καλύτερη κατανόηση του καρκίνου και στη σημαντική μείωση του χρόνου που απαιτείται για την ανάπτυξη, τις κλινικές δοκιμές και την έγκριση καινοτόμων θεραπειών. Τα επόμενα χρόνια αναμένεται να έχουμε στη διάθεσή μας ακόμη περισσότερες εξατομικευμένες θεραπευτικές επιλογές, που θα ενισχύσουν τη δυνατότητα πιο στοχευμένων και αποτελεσματικών παρεμβάσεων. Ο στόχος παραμένει σταθερός: η κατάλληλη θεραπεία, στον κατάλληλο ασθενή, την κατάλληλη στιγμή.

Πώς βλέπετε τις νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις να ενσωματώνονται σταδιακά στη φαρέτρα των γιατρών;

Οι νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις ενσωματώνονται σταδιακά στο οπλοστάσιο των γιατρών μέσα από μια διαδικασία που βασίζεται στην επιστημονική τεκμηρίωση, την κλινική εμπειρία και τη συνεχή εκπαίδευση. Σήμερα βλέπουμε όλο και περισσότερες θεραπείες που αξιοποιούν τη βιολογία του όγκου, συνδυαστικές στρατηγικές και καινοτόμες τεχνολογίες, προσφέροντας στους ογκολόγους περισσότερα και πιο ευέλικτα εργαλεία για την αντιμετώπιση σύνθετων περιστατικών. Στην Ελλάδα, η ενσωμάτωση αυτών των καινοτομιών γίνεται με σταθερά βήματα, μέσα από την πρόσβαση σε εγκεκριμένες θεραπείες, τη συμμετοχή σε κλινικές μελέτες και τη λειτουργία πολυεπιστημονικών ογκολογικών ομάδων, που επιτρέπουν τη λήψη πιο ολοκληρωμένων και εξατομικευμένων αποφάσεων. Δεδομένου ότι στη χώρα μας ο χρόνος και οι διαθέσιμοι πόροι συχνά αποτελούν πρόκληση, οι καινοτόμες θεραπείες καλούνται να αποδείξουν την αξία τους στην πράξη, προσφέροντας ουσιαστικό όφελος στους ασθενείς και υποστηρίζοντας τους επαγγελματίες υγείας στο δύσκολο έργο τους.

Τι χρειάζεται για να αξιοποιηθεί περισσότερο το δυναμικό της Ελλάδας στις ογκολογικές κλινικές μελέτες;

Οι ογκολογικές κλινικές μελέτες αποτελούν βασικό μοχλό προόδου της ιατρικής και χωρίς αυτές δεν θα υπήρχαν οι σύγχρονες καινοτόμες θεραπείες. Προσφέρουν στους ασθενείς πρόσβαση σε νέες θεραπευτικές επιλογές, συχνά νωρίτερα από τη γενική τους διάθεση, ενώ για τους ιατρούς και τα νοσοκομεία αποτελούν ευκαιρία εκπαίδευσης, διεθνούς συνεργασίας και ενίσχυσης της επιστημονικής τους παρουσίας. Η Ελλάδα διαθέτει υψηλού επιπέδου επιστημονικό δυναμικό και αξιόλογες υποδομές, ενώ τα τελευταία χρόνια έχει σημειώσει πρόοδο στον αριθμό των κλινικών δοκιμών. Ωστόσο, υπολείπεται σημαντικά σε όρους συνολικής επένδυσης και συμμετοχής ασθενών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, γεγονός που δείχνει ότι το δυναμικό της χώρας δεν αξιοποιείται πλήρως. Ένας από τους βασικούς ανασταλτικούς παράγοντες εξακολουθεί να είναι η γραφειοκρατία, με χρονοβόρες διαδικασίες έγκρισης και έλλειψη τυποποιημένων συμβάσεων.

Για να αξιοποιηθεί περισσότερο αυτό το δυναμικό, απαιτείται απλοποίηση και πλήρης ψηφιοποίηση των διαδικασιών, σταθερό και προβλέψιμο θεσμικό πλαίσιο, καθώς και ενίσχυση της ενημέρωσης ασθενών και επαγγελματιών υγείας για τη σημασία της συμμετοχής στις κλινικές μελέτες. Με τη σωστή συνεργασία πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας και φαρμακευτικής έρευνας, η Ελλάδα μπορεί να εξελιχθεί σε ένα αξιόπιστο και ανταγωνιστικό κέντρο ογκολογικής έρευνας προς όφελος των ασθενών και της κοινωνίας.

Παρά τη σημαντική πρόοδο, η πρόσβαση στην καινοτομία δεν θεωρείται πάντα δεδομένη. Ποιες είναι οι βασικές προκλήσεις σήμερα;

Η καινοτομία έχει πραγματική αξία μόνο όταν φτάνει έγκαιρα και ισότιμα στον ασθενή. Παρότι η επιστημονική πρόοδος στην ογκολογία επιταχύνεται, η πρόσβαση στις νέες θεραπείες δεν είναι πάντα δεδομένη, ιδιαίτερα σε ένα περιβάλλον με αυξημένες πιέσεις στα συστήματα υγείας. Στην Ελλάδα, οι βασικές προκλήσεις σχετίζονται με διαρθρωτικά και συστημικά ζητήματα, όπως οι περιορισμοί στη χρηματοδότηση, οι χρονοβόρες διαδικασίες αξιολόγησης και αποζημίωσης, αλλά και οι ανισότητες στην πρόσβαση που καταγράφονται μεταξύ διαφορετικών γεωγραφικών περιοχών. Παρά την ύπαρξη αξιόλογων εξειδικευμένων κέντρων, οι ασθενείς και οι οικογένειές τους συχνά έρχονται αντιμέτωποι με καθυστερήσεις και εμπόδια που επηρεάζουν τόσο την πορεία της θεραπείας όσο και την ποιότητα ζωής τους.

Για να αντιμετωπιστούν αυτές οι προκλήσεις, απαιτείται στενότερη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενίσχυση της δημόσιας και ιδιωτικής χρηματοδότησης και ένα πιο ευέλικτο και προβλέψιμο ρυθμιστικό πλαίσιο. Η φαρμακοβιομηχανία μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο, επενδύοντας στην καινοτομία και συμβάλλοντας στη διαμόρφωση βιώσιμων λύσεων που θα διασφαλίζουν ότι οι νέες θεραπείες φτάνουν εκεί όπου πραγματικά χρειάζονται: στους ασθενείς. Η έγκαιρη πρόσβαση στις καινοτόμες θεραπείες δεν πρέπει να αποτελεί εξαίρεση, αλλά τον κανόνα – γιατί κάθε καθυστέρηση έχει πραγματικό ανθρώπινο κόστος.

Αν έπρεπε να συνοψίσετε την προτεραιότητα της ογκολογίας για τα επόμενα χρόνια σε μία φράση, ποια θα ήταν;

Σε έναν κόσμο όπου η επιβάρυνση του καρκίνου αυξάνεται, προτεραιότητά μας είναι η επιστημονική πρόοδος που μεταφράζεται σε απτές λύσεις και καλύτερη ζωή για τους ασθενείς. Η επόμενη μέρα της ογκολογίας είναι εξατομικευμένη, συνεργατική και προσανατολισμένη στον ασθενή – και εκεί εστιάζουμε.