Blog

Η αλλαγή αυτή αποτυπώθηκε έντονα στο BIO International Convention στο San Diego, όπου στελέχη από επενδυτικές τράπεζες, φαρμακευτικές εταιρείες, biotech, private equity και νομικά γραφεία περιέγραψαν μια αγορά που κινείται πλέον με τη λογική του «όλα τα ενδεχόμενα ανοιχτά». Για τις biotech, αυτό σημαίνει ότι η αναζήτηση στρατηγικής συμφωνίας, νέας χρηματοδότησης, licensing, IPO ή εξαγοράς μπορεί να εξελίσσεται ταυτόχρονα.

Η επιστροφή του M&A αλλάζει τις ισορροπίες

Η αναθέρμανση των εξαγορών στη βιοφαρμακευτική αγορά έχει αλλάξει τη διαπραγματευτική θέση των biotech. Σύμφωνα με την Anamaria Sudarov, managing director στο τμήμα healthcare investment banking της Wells Fargo, η αγορά έχει ήδη δει περίπου 65 δισ. δολάρια σε M&A από την αρχή του έτους. Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλοί επενδυτές έχουν πλέον σημαντικά κεφάλαια προς επανατοποθέτηση.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί ευνοϊκότερο περιβάλλον για τις biotech, οι οποίες μπορούν να συζητούν ταυτόχρονα με διαφορετικές κατηγορίες επενδυτών, με φαρμακευτικές εταιρείες και με πιθανούς στρατηγικούς εταίρους. Ενώ το 2025 το dual track δεν ήταν, κατά την Sudarov, πραγματική επιλογή για πολλές εταιρείες, το 2026 θεωρείται πλέον το ελάχιστο.

Η νέα δυναμική ενισχύει την πίεση προς τη Big Pharma. Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες δεν μπορούν πλέον να θεωρούν ότι έχουν άπλετο χρόνο για να αξιολογήσουν ένα asset ή να διαπραγματευτούν μια εξαγορά. Αν καθυστερήσουν, η biotech μπορεί να επιλέξει άλλο δρόμο: νέα χρηματοδότηση, licensing, IPO ή συμφωνία με ανταγωνιστή.

Από το dual track στο multi-track dealmaking

Σε ένα κλασικό dual track, μια εταιρεία καταθέτει εμπιστευτικά έγγραφα για IPO, ενώ παράλληλα αναζητά πιθανή συμφωνία εξαγοράς. Η διαφορά σήμερα είναι ότι η διαδικασία έχει επιταχυνθεί και έχει διευρυνθεί. Όπως σημείωσε η Sudarov, πλέον υπάρχουν παραδείγματα εταιρειών που καταθέτουν για IPO την Παρασκευή και τη Δευτέρα ανακοινώνουν M&A συμφωνία.

Αυτό δείχνει πόσο γρήγορα κινείται η αγορά, αλλά και πόσο στενά συνδέονται πλέον οι διαθέσιμες στρατηγικές. Οι biotech δεν προετοιμάζονται απλώς για ένα Plan A και ένα Plan B. Αντίθετα, κρατούν ανοιχτές περισσότερες διαδρομές, ώστε να επιλέξουν εκείνη που τους προσφέρει τη μεγαλύτερη αξία τη δεδομένη στιγμή.

Η Deepa Talpade, head of business development and licensing for oncology στη Bayer, περιέγραψε χαρακτηριστικά ότι πολλές biotech συζητούν ταυτόχρονα για μια συμφωνία, ενώ παράλληλα εξετάζουν τον επόμενο γύρο χρηματοδότησης. Το κριτήριο είναι ποια επιλογή θα τους προσφέρει το καλύτερο αποτέλεσμα.

Οι σύμβουλοι αλλάζουν ρόλο

Η πολυπλοκότητα των συμφωνιών αλλάζει και τον ρόλο των συμβούλων. Η Casarine Chong, general counsel for R&D and business development στη CSL, ανέφερε ότι βλέπει πλέον τραπεζίτες που παλαιότερα συναντούσε κυρίως σε καθαρά M&A διαδικασίες να εκπροσωπούν biotech με πιο ουδέτερη και ευέλικτη προσέγγιση.

Το μήνυμα, σύμφωνα με την ίδια, είναι απλό: να γίνει μια συμφωνία. Αυτή μπορεί να είναι licensing collaboration, πρόσθετη χρηματοδότηση, εξαγορά από Big Pharma ή IPO. Οι σύμβουλοι λειτουργούν πλέον ως αρχιτέκτονες πολλαπλών διαδρομών και όχι ως διαχειριστές ενός μόνο πιθανού exit.

Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί σαφή προειδοποίηση προς τις μεγάλες φαρμακευτικές: το παράθυρο για την ολοκλήρωση μιας συμφωνίας μπορεί να είναι περιορισμένο. Αν μια Big Pharma δεν κινηθεί γρήγορα, η biotech μπορεί να στραφεί σε δημόσια εγγραφή ή σε άλλη στρατηγική συναλλαγή.

Το multi-track δεν αφορά μόνο τις ώριμες biotech

Η νέα στρατηγική δεν περιορίζεται στις εταιρείες τελικού σταδίου. Η Rachel Lane, chief commercial officer της Xaira Therapeutics, σημείωσε ότι ακόμη και πρώιμες biotech αξιοποιούν preclinical assets για να «κλειδώσουν» μελλοντικές συμφωνίες M&A. Σε αυτές τις περιπτώσεις, μια εταιρεία μπορεί να προσφέρει πρόσβαση όχι μόνο σε ένα συγκεκριμένο asset, αλλά και σε άλλα προϊόντα της ίδιας πλατφόρμας.

Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα αναφέρθηκε η εξαγορά της Firefly Bio από τη Johnson & Johnson, ύψους 1 δισ. δολαρίων, η οποία έδειξε ότι οι μεγάλες φαρμακευτικές εξακολουθούν να ενδιαφέρονται για πρώιμη επιστήμη, εφόσον βλέπουν δυνατότητα επέκτασης σε ευρύτερη πλατφόρμα.

Η τάση αυτή επιβεβαιώνει ότι η αξία στη βιοτεχνολογία δεν βρίσκεται μόνο στα ώριμα κλινικά δεδομένα. Βρίσκεται και στην τεχνολογική πλατφόρμα, στην επιστημονική υπόθεση, στη δυνατότητα παραγωγής πολλών assets και στην προοπτική μιας μελλοντικής θεραπευτικής κατηγορίας.

Το licensing δεν πρέπει να «καίει» το μελλοντικό M&A

Όταν μια biotech ακολουθεί στρατηγική «all of the above», πρέπει να διασφαλίζει ότι οι επιμέρους συμφωνίες δεν περιορίζουν την αξία μιας μελλοντικής εξαγοράς. Η Casarine Chong τόνισε ότι οι licensing collaborations πρέπει να δομούνται με τέτοιο τρόπο ώστε να διευκολύνουν και όχι να ακυρώνουν την ευκαιρία για M&A.

Αυτό είναι κρίσιμο για τις Big Pharma. Μια μεγάλη εταιρεία μπορεί να ενδιαφέρεται για την εξαγορά μιας biotech, αλλά αν τα βασικά δικαιώματα έχουν ήδη δοθεί σε άλλον εταίρο ή αν το σημαντικότερο asset έχει αποσπαστεί από το υπόλοιπο χαρτοφυλάκιο, η αξία της συμφωνίας μειώνεται.

Ο Sam Zucker, partner στο life sciences group της Goodwin, το διατύπωσε με απλό τρόπο: οι biotech που στοχεύουν σε exit πρέπει να προστατεύουν τα πιο πολύτιμα assets τους. «Μην παραχωρείτε το crown jewel», ήταν το μήνυμά του.

Η ανάγκη για ρευστότητα μπορεί να υπερισχύσει

Παρά τη σημασία της στρατηγικής προετοιμασίας, οι biotech συχνά πρέπει να αντιμετωπίσουν την πραγματικότητα της χρηματοδότησης. Η Doreen Levine, partner στο Financial Accounting and Advisory Services group της Ernst & Young, σημείωσε ότι αν μια εταιρεία δεν έχει επαρκές cash runway και μια συμφωνία αποτελεί μία από τις ελάχιστες διαθέσιμες επιλογές χρηματοδότησης, τότε μπορεί να μην έχει πραγματικά περιθώριο επιλογής.

Η παρατήρηση αυτή φωτίζει ένα βασικό δίλημμα για τις biotech. Από τη μία πλευρά, πρέπει να προστατεύσουν τη μελλοντική αξία τους και να μην κλείσουν τον δρόμο προς IPO ή M&A. Από την άλλη, χρειάζονται κεφάλαια για να φτάσουν στο επόμενο ορόσημο, είτε αυτό είναι ένα preclinical data package, είτε ένα clinical readout, είτε η έναρξη επόμενης φάσης ανάπτυξης.

Στην πράξη, πολλές αποφάσεις δεν λαμβάνονται με βάση το ιδανικό σενάριο, αλλά με βάση το πόσο χρόνο και ρευστότητα έχει μια εταιρεία για να συνεχίσει.

Οι επενδυτές αξιολογούν assets, timing και αντοχές ομάδας

Η Maha Radhakrishnan, executive partner in private equity στη Sofinnova Investments, υπογράμμισε ότι η επιλογή dual, triple ή multi-track στρατηγικής εξαρτάται από τους πόρους και την επιχειρησιακή ικανότητα κάθε εταιρείας.

Δεν αρκεί να υπάρχουν πολλές διαθέσιμες επιλογές. Η διοικητική ομάδα πρέπει να μπορεί να διαχειριστεί παράλληλες διαδικασίες, να απαντήσει σε due diligence ερωτήματα, να προετοιμάσει στοιχεία για επενδυτές, να συζητήσει με στρατηγικούς εταίρους και ταυτόχρονα να συνεχίσει την ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου της.

Στη Sofinnova, σύμφωνα με τη Radhakrishnan, οι σύμβουλοι εξετάζουν προσεκτικά τα assets μιας εταιρείας, το ενδιαφέρον για τον συγκεκριμένο θεραπευτικό χώρο, τα επερχόμενα readouts και τη συνολική δυναμική πριν εισηγηθούν μια πολυμέτωπη στρατηγική.

Οι συνεργασίες μπορούν να χτίσουν αξία πριν από το exit

Η υπογραφή μιας συνεργασίας ή ενός licensing deal δεν γίνεται απαραίτητα για να καθυστερήσει ή να εμποδίσει ένα M&A ή ένα IPO. Αντίθετα, μπορεί να λειτουργήσει ως τρόπος οικοδόμησης αξίας. Μια σωστά δομημένη συμφωνία μπορεί να δώσει κεφάλαια, validation από μεγάλο εταίρο και πρόσβαση σε τεχνογνωσία, χωρίς να κλείνει την πόρτα σε μελλοντική έξοδο.

Η Radhakrishnan σημείωσε ότι οι επενδυτές μπαίνουν σε μια εταιρεία με την κατανόηση ότι, κάποια στιγμή, αυτή θα θελήσει είτε να εισαχθεί στο χρηματιστήριο είτε να προχωρήσει σε συναλλαγή. Γι’ αυτό οι συμφωνίες πρέπει να προβλέπουν διαφορετικά σενάρια και να μην εγκλωβίζουν την εταιρεία.

Αυτή η προετοιμασία αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε μια εποχή όπου οι αγορές μπορούν να αλλάξουν γρήγορα. Ένα παράθυρο IPO μπορεί να ανοίξει ξαφνικά, μια Big Pharma μπορεί να κινηθεί επιθετικά για ένα asset ή ένας νέος γύρος χρηματοδότησης μπορεί να εμφανιστεί με καλύτερους όρους από μια εξαγορά.

Ο ρυθμιστικός κίνδυνος στις παράλληλες διαδικασίες

Η πολυπλοκότητα των multi-track διαδικασιών δεν είναι μόνο επιχειρηματική. Είναι και ρυθμιστική. Ο Sam Zucker προειδοποίησε ότι η SEC έχει συγκεκριμένους κανόνες σχετικά με τις γνωστοποιήσεις σε IPO και άλλες συναλλαγές.

Η διαδικασία due diligence πρέπει να γίνεται προσεκτικά, ώστε να μη δημιουργείται περιβάλλον όπου ορισμένοι επενδυτές γνωρίζουν ουσιωδώς περισσότερες πληροφορίες από άλλους όταν έρθει η ώρα της δημόσιας εγγραφής. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει νομικούς κινδύνους και να περιπλέξει τη διαδικασία.

Για τον λόγο αυτό, οι biotech που ακολουθούν multi-track στρατηγική χρειάζονται ισχυρή νομική καθοδήγηση, σαφές πλαίσιο επικοινωνίας και προσεκτική διαχείριση των πληροφοριών που μοιράζονται σε κάθε πλευρά.

Reverse mergers, SPACs και νέες διαδρομές

Πέρα από το κλασικό M&A, το IPO και το licensing, οι εταιρείες εξετάζουν και άλλες επιλογές. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα reverse mergers και τα οχήματα τύπου SPAC, τα οποία μπορούν να προσφέρουν εναλλακτική διαδρομή προς τις δημόσιες αγορές ή προς στρατηγική αναδιάρθρωση.

Παρότι αυτά τα εργαλεία δεν είναι κατάλληλα για όλες τις εταιρείες, προσθέτουν ακόμη περισσότερα επίπεδα στο ήδη σύνθετο περιβάλλον των biopharma deals. Η βασική αλλαγή είναι ότι οι biotech δεν κινούνται πλέον σε μία γραμμική πορεία. Αντίθετα, λειτουργούν μέσα σε ένα οικοσύστημα πολλών πιθανών εξόδων, συνεργασιών και χρηματοδοτήσεων.

Δεν θέλουν όλες οι εταιρείες να πουληθούν

Παρά τη δυναμική του M&A, δεν έχουν όλες οι biotech ως στόχο την εξαγορά. Ο Chad Diehl, legal team lead for licensing and acquisitions στην Astellas Pharma, σημείωσε ότι αυξάνονται οι συνεργασίες και τα μοντέλα 50-50, καθώς περισσότερες biotech επιδιώκουν να κρατήσουν assets και να εξελιχθούν σε πλήρως ολοκληρωμένες εταιρείες.

Η τάση αυτή δείχνει ότι ο δρόμος της εξόδου δεν είναι μοναδικός. Ορισμένες εταιρείες προτιμούν να μοιραστούν τον κίνδυνο και την αξία με έναν μεγαλύτερο εταίρο, διατηρώντας παράλληλα ουσιαστικό έλεγχο πάνω στην ανάπτυξη των προϊόντων τους.

Αυτό μπορεί να αποτελέσει πιο ελκυστική επιλογή όταν η διοίκηση πιστεύει ότι η πλατφόρμα ή το χαρτοφυλάκιο έχει μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη αξία από μια άμεση εξαγορά.

Η νέα πραγματικότητα για τη Big Pharma

Για τη Big Pharma, το νέο περιβάλλον σημαίνει ότι οι ευκαιρίες εξαγοράς γίνονται πιο ανταγωνιστικές και πιο ευαίσθητες στον χρόνο. Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες δεν μπορούν να προσεγγίζουν τις biotech με την υπόθεση ότι εκείνες χρειάζονται απαραιτήτως έναν αγοραστή.

Αντίθετα, πολλές biotech έχουν πλέον περισσότερα διαθέσιμα σενάρια. Μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια, να υπογράψουν συνεργασία, να προχωρήσουν προς IPO, να αναζητήσουν reverse merger ή να κρατήσουν το asset με στρατηγική συν-ανάπτυξης.

Αυτό δίνει στις μικρότερες εταιρείες μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ. Παράλληλα, αυξάνει την ανάγκη για ταχύτητα, σαφήνεια και καλύτερη αποτίμηση από την πλευρά των πιθανών αγοραστών.

Πηγή: healthpharma.gr