Blog

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο πλαίσιο του Πανελλήνιου Συνεδρίου για τα Οικονομικά και τις Πολιτικές της Υγείας, πάνω από 400.000 νοικοκυριά καλούνται να καλύψουν από την τσέπη τους ποσά που απειλούν την οικονομική τους επιβίωση.

Το 34% των συνολικών δαπανών υγείας προέρχεται από άμεσες πληρωμές των πολιτών, ποσοστό που είναι εξαιρετικά υψηλό σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Συνολικά, 404.418 νοικοκυριά βιώνουν καταστροφικές δαπάνες, με δαπάνες που υπερβαίνουν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος. Η Ελλάδα κατατάσσεται στη 14η θέση μεταξύ 45 χωρών με τις υψηλότερες καταστροφικές δαπάνες, γεγονός που την τοποθετεί στη «ζώνη υψηλού κινδύνου».

Οι κοινωνικές συνέπειες είναι σημαντικές: τα φτωχότερα νοικοκυριά επωμίζονται σχεδόν το 57% των καταστροφικών δαπανών για φάρμακα και το 17% για εξωνοσοκομειακή φροντίδα, καταδεικνύοντας τις έντονες ανισότητες.

Παράλληλα, 302.249 νοικοκυριά αντιμετωπίζουν φτωχοποιητικές δαπάνες, δηλαδή οδηγούνται κάτω από το όριο της φτώχειας ή βλέπουν να επιδεινώνεται η ήδη επισφαλής οικονομική τους κατάσταση. Με μέσο μέγεθος νοικοκυριού τα 2,7 άτομα, γίνεται σαφές ότι το πρόβλημα αφορά σημαντικά περισσότερους πολίτες από ό,τι φαίνεται στα στατιστικά. Συνολικά, περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι υφίστανται σοβαρή οικονομική πίεση λόγω δαπανών υγείας, με τη χώρα να βρίσκεται στο μέσο της ευρωπαϊκής κατάταξης για τον κίνδυνο φτωχοποίησης, αλλά με έντονες εσωτερικές ανισότητες.

Η οικονομική επιβάρυνση συνδέεται άμεσα με την αδυναμία πρόσβασης σε αναγκαίες υπηρεσίες υγείας. Η Ελλάδα καταγράφει τα υψηλότερα ποσοστά ανεκπλήρωτης ιατρικής και οδοντιατρικής ανάγκης στην ΕΕ, λόγω κόστους, απόστασης και μεγάλων χρόνων αναμονής, πλήττοντας κυρίως το φτωχότερο τμήμα του πληθυσμού και τους συνταξιούχους.

Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση για τα άτομα με αναπηρία, καθώς η ανεκπλήρωτη ανάγκη φροντίδας για οικονομικούς λόγους είναι εξαπλάσια σε σχέση με τον μέσο όρο της Ε.Ε., τοποθετώντας τη χώρα στην κορυφή της αρνητικής κατάταξης.

Στον τομέα της μακροχρόνιας και κατ’ οίκον φροντίδας, τα στοιχεία του 2024 δείχνουν ότι το 43% των πολιτών πληρώνει εξ ολοκλήρου από την τσέπη του, ενώ ένα επιπλέον 23,6% καλύπτει μέρος του κόστους. Το 71% των περιπτώσεων αναφέρει ως βασικό λόγο μη επαρκούς λήψης υπηρεσιών την οικονομική δυσκολία, καθιστώντας τη φροντίδα προνόμιο και όχι κοινωνικό δικαίωμα.

Σύμφωνα με τον Καθηγητή Κοινωνιολογίας και Πολιτικής Υγείας, Χαράλαμπο Οικονόμου, η εικόνα οφείλεται σε περιορισμένες παροχές, ελλιπή κάλυψη και την ύπαρξη ανασφάλιστων ομάδων. Όπως τόνισε, «πρόκειται για πολιτικές επιλογές που πλήττουν κυρίως τα χαμηλά εισοδήματα, υπονομεύοντας ταυτόχρονα την αποδοτικότητα του συστήματος και οδηγώντας σε αυτοθεραπεία, παραίτηση από την αναζήτηση φροντίδας ή καθυστερημένη χρήση υπηρεσιών υγείας».

Ο καθηγητής προσέθεσε ότι, παρά ορισμένα θετικά μέτρα όπως η ανακουφιστική φροντίδα και η νοσοκομειακή κατ’ οίκον νοσηλεία, η εφαρμογή και η αποτελεσματικότητά τους δεν έχουν αξιολογηθεί επαρκώς. Την ίδια στιγμή, η ανάπτυξη απογευματινών ιατρείων, η αύξηση συμμετοχής σε διαγνωστικά κέντρα και η επέκταση του ιδιωτικού έργου στο ΕΣΥ αυξάνουν την οικονομική πίεση για τους πολίτες.

Πηγή: allabouthealth.gr