Blog

Όπως ανέφερε ο Άδωνις Γεωργιάδης, η σχετική δαπάνη έχει αυξηθεί από τα 2,4 δισ. ευρώ στα 3,1 δισ. ευρώ, ενώ έως το τέλος Ιουνίου 2026 αναμένεται να λειτουργεί πλήρως η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα δημόσια νοσοκομεία.

Η τοποθέτηση έγινε στο 7ο Συνέδριο Υγείας του ygeiamou.gr, στη συζήτηση με θέμα «Φαρμακευτική Πολιτική: Καινοτομία, παραγωγή και βιωσιμότητα», στην οποία συμμετείχαν επίσης η πρόεδρος του Pharma Innovation Forum (PIF) και διευθύνουσα σύμβουλος της Roche Ελλάς, Kavita Patel, ο πρόεδρος του ΣΦΕΕ και γενικός διευθυντής της Novo Nordisk Ελλάς, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, ο πρόεδρος της ΠΕΦ και αντιπρόεδρος και συνδιευθύνων σύμβουλος του Ομίλου ELPEN, Θεόδωρος Τρύφων, καθώς και εκπρόσωποι των ασθενών.

Το clawback παραμένει στο κέντρο της αντιπαράθεσης

Ο Άδωνις Γεωργιάδης επέλεξε να τοποθετήσει τη συζήτηση για το clawback σε δύο επίπεδα: αφενός στην αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης και αφετέρου στην ανάγκη αυστηρότερου ελέγχου της φαρμακευτικής δαπάνης. Το clawback δεν αποτελεί «επιστροφή κερδών», αλλά μηχανισμό αυτόματης επιστροφής της υπέρβασης που προκύπτει όταν η δαπάνη υπερβαίνει τον κλειστό δημόσιο προϋπολογισμό.

Σύμφωνα με τον υπουργό Υγείας, η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε σημαντική ενίσχυση των διαθέσιμων πόρων. «Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη –και κυρίως επί θητείας μου– αύξησε σημαντικά αυτή τη δαπάνη. Από τα 2,4 δισεκατομμύρια ευρώ στο σύνολο, αυτή τη στιγμή στα 3,1 δισεκατομμύρια και αυξάνεται», ανέφερε, προσθέτοντας ότι έχουν διοχετευθεί περίπου 700 εκατ. ευρώ επιπλέον τα τελευταία επτά χρόνια.

Ωστόσο, η αύξηση της χρηματοδότησης δεν έχει οδηγήσει στην αποκλιμάκωση των υποχρεωτικών επιστροφών στον βαθμό που θα επιθυμούσε η φαρμακοβιομηχανία. Ο ίδιος ο υπουργός έθεσε το ερώτημα γιατί, παρά τη διοχέτευση πρόσθετων πόρων και την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου, το clawback εξακολουθεί να αυξάνεται ή να μην μειώνεται στις κατηγορίες όπου η Πολιτεία θα ανέμενε διαφορετική εξέλιξη.

Η κυβερνητική απάντηση στη φαρμακοβιομηχανία

Ο υπουργός Υγείας αναγνώρισε ότι οι φαρμακευτικές επιχειρήσεις έχουν λόγο να ζητούν μικρότερες επιβαρύνσεις, υποστήριξε όμως ότι η Πολιτεία οφείλει να ισορροπεί ανάμεσα στη βιωσιμότητα των εταιρειών και στη δυνατότητα του συστήματος να χρηματοδοτεί τις ανάγκες των ασθενών.

Κατά τον ίδιο, η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη της Ελλάδας δεν βρίσκεται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο ως ποσοστό του ΑΕΠ. Παράλληλα, σημείωσε ότι οι φαρμακευτικές εταιρείες εξακολουθούν να εμφανίζουν κερδοφορία από τη δραστηριότητά τους στην ελληνική αγορά, επιμένοντας ότι δεν είναι δυνατόν κάθε αίτημα της βιομηχανίας να ικανοποιείται πλήρως.

Η οπτική του κλάδου παραμένει διαφορετική. Ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος έχει υποστηρίξει ότι η συνολική φαρμακευτική δαπάνη ανήλθε στα 7,5 δισ. ευρώ το 2023 και εκτιμήθηκε στα 8,5 δισ. ευρώ το 2024, ενώ η δημόσια χρηματοδότηση παρέμενε κοντά στα 3 δισ. ευρώ, με το χρηματοδοτικό κενό να επιβαρύνει τόσο τις επιχειρήσεις μέσω clawback και rebate όσο και τους ασθενείς μέσω συμμετοχών.

Αντίστοιχα, το Pharma Innovation Forum έχει προειδοποιήσει ότι το νοσοκομειακό clawback για φάρμακα άνω των 30 ευρώ υπερέβη το 75% για το 2024, ενώ για τα φάρμακα του ΕΟΠΥΥ έφθασε, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται, στο 62,7%. Η συζήτηση, επομένως, δεν αφορά μόνο την αύξηση της δημόσιας δαπάνης, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο κατανέμεται το αυξανόμενο κόστος των νέων θεραπειών.

Διαφάνεια στη δαπάνη σε μηνιαία βάση

Ο Άδωνις Γεωργιάδης ανέφερε ότι κατά τη δεύτερη θητεία του στο Υπουργείο Υγείας επιχειρήθηκε να ενισχυθεί η διαφάνεια στη φαρμακευτική δαπάνη, ώστε οι εταιρείες να έχουν σαφέστερη εικόνα της εξέλιξής της ανά μήνα.

Η παρέμβαση αυτή αποκτά σημασία, καθώς μία από τις σταθερές ενστάσεις της φαρμακοβιομηχανίας αφορά την απουσία προβλεψιμότητας: οι επιχειρήσεις διαθέτουν φάρμακα στο σύστημα, χωρίς να γνωρίζουν εξαρχής ποιο θα είναι το τελικό ύψος των επιστροφών που θα επιβληθούν όταν υπολογιστεί η υπέρβαση της δαπάνης.

Για την κυβέρνηση, η μηνιαία εικόνα της δαπάνης αποτελεί εργαλείο παρακολούθησης και έγκαιρης παρέμβασης. Για τον φαρμακευτικό κλάδο, ωστόσο, η διαφάνεια δεν αρκεί από μόνη της, εάν δεν συνοδεύεται από σταθερότερη χρηματοδότηση και χαμηλότερες υποχρεωτικές επιστροφές.

Πλήρης ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία έως το τέλος Ιουνίου

Κεντρική εξαγγελία του υπουργού αποτέλεσε η πλήρης εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης στα δημόσια νοσοκομεία μέσα στον επόμενο μήνα, δηλαδή έως τα τέλη Ιουνίου 2026.

Η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στη νοσοκομειακή περίθαλψη θεωρείται κρίσιμο εργαλείο για την παρακολούθηση της κατανάλωσης φαρμάκων, τον έλεγχο της υπερσυνταγογράφησης και την ακριβέστερη αποτύπωση του κόστους ανά νοσοκομείο, θεραπευτική κατηγορία και ασθενή. Η εφαρμογή της συνδέεται με τα ψηφιακά συστήματα της ΗΔΙΚΑ και χρηματοδοτείται, σύμφωνα με τις σχετικές ανακοινώσεις, από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Ο υπουργός Υγείας συνέδεσε την παρέμβαση με τη συνολική προσπάθεια περιορισμού του clawback, σημειώνοντας ότι η καλύτερη παρακολούθηση της δαπάνης επιτρέπει στην Πολιτεία να εντοπίζει περιπτώσεις τεχνητής αύξησης ή στρεβλής χρήσης των διαθέσιμων πόρων.

Στο ίδιο πλαίσιο, ανέφερε ότι έχουν ήδη καταργηθεί 340.000 ενεργοί ή μη ενεργοί ΑΜΚΑ από τις διαδικασίες που σχετίζονται με τους ελέγχους, παρουσιάζοντας την κίνηση ως μέρος των μεταρρυθμίσεων για τον περιορισμό αδικαιολόγητων χρεώσεων στο σύστημα.

Γήρανση του πληθυσμού και νέα φάρμακα αυξάνουν τις ανάγκες

Ο υπουργός Υγείας αναγνώρισε ότι ο έλεγχος της φαρμακευτικής δαπάνης δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί αποκλειστικά ως ζήτημα περιορισμού καταχρήσεων. Όπως επισήμανε, η αύξηση των αναγκών συνδέεται με τη γήρανση του πληθυσμού, με την είσοδο νέων θεραπειών στην αγορά, αλλά και με την επέκταση ενδείξεων για φάρμακα που ήδη χρησιμοποιούνται.

Η παρατήρηση αυτή αγγίζει τον πυρήνα της φαρμακευτικής πολιτικής: όσο η ιατρική πρόοδος προσφέρει περισσότερες θεραπευτικές επιλογές, τόσο εντονότερη γίνεται η πίεση στους δημόσιους προϋπολογισμούς. Οι νέες θεραπείες μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση και την ποιότητα ζωής των ασθενών, συνδέονται όμως συχνά με υψηλό αρχικό κόστος, ιδίως σε τομείς όπως η ογκολογία, τα σπάνια νοσήματα και οι προηγμένες θεραπείες.

Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι μόνο η συγκράτηση της δαπάνης, αλλά η διαμόρφωση ενός συστήματος που αξιολογεί την κλινική αξία, εξασφαλίζει πρόσβαση στους ασθενείς και παραμένει χρηματοδοτικά βιώσιμο.

Ο ασθενής ως όριο κάθε δημοσιονομικής παρέμβασης

Στην τοποθέτησή του, ο Άδωνις Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι οποιαδήποτε αλλαγή στο σύστημα φαρμακευτικής κάλυψης πρέπει να ξεκινά από μία αδιαπραγμάτευτη αρχή: ο ασθενής να λαμβάνει το κατάλληλο φάρμακο τη στιγμή που το χρειάζεται.

«Ο τελικός στόχος μας είναι ότι ο ασθενής πρέπει να πάρει το φάρμακο που πρέπει, στην ώρα που πρέπει να το πάρει. Αυτό δεν μπορεί να διακυβευθεί», ανέφερε, προσθέτοντας ότι οι διαθέσιμοι πόροι δεν είναι απεριόριστοι και ότι απαιτείται συνεννόηση με τη φαρμακοβιομηχανία.

Η θέση αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε ένα περιβάλλον όπου οι εκπρόσωποι της καινοτόμου βιομηχανίας προειδοποιούν για καθυστερήσεις ή δυσκολίες στην πρόσβαση νέων θεραπειών στην ελληνική αγορά. Στην ίδια συνεδριακή συζήτηση, η Kavita Patel ανέφερε ότι μόλις ένα στα πέντε φάρμακα που εγκρίνονται φθάνει στην Ελλάδα, αναδεικνύοντας την πρόσβαση στην καινοτομία ως κρίσιμο πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ Πολιτείας και αγοράς.

Πηγή: healthpharma.gr